Georgië & Armenië dag tot dag


Dag 1 – Vrijdag 15 april 2022

Weer: Reisweer
Doel: Aankomen in Istanbul
Gereisd: Brussel – Istanbul
Hotel: Yotel Landside, €131,22

Vlucht naar Istanbul

We vliegen pas om 19.15 vanavond, dus we hebben alle tijd van de wereld. Zou je denken. Andy wordt lichtelijk zenuwachtig omdat ik nog van alles op het laatste moment doe. De ochtend ben ik de laatste dingen aan het inpakken. Rij even langs de apotheek voor een medicijn paspoort. Ik verf ook nog mijn haar. Oh, er zijn geen eieren meer voor de broodjes ei. Is toch een essentieel onderdeel, dus hup, naar de supermarkt.

Om half drie gaan we dan op pad. Eerst met twee auto’s naar Tilburg, om mijn auto bij de garage neer te zetten. Die moet een nieuwe bumper (bedankt, wie er dan ook tegenaan is gereden) en dat kan mooi tijdens onze vakantie. Dan met een auto door naar vliegveld Zaventem in Brussel. Zo jammer dat we van Tilburg tot in Antwerpen file hebben… Ja, het is het paasweekend en vandaag is goede vrijdag. Blijkbaar gaat heel half Nederland vandaag op pad. Gelukkig hebben we tijd genoeg.


Vliegveld Zaventem, Brussel

Vliegveld Zaventem, Brussel

We komen om vijf uur aan bij de parkeerplaats. Die is al betaald, we scannen de QR-code van de reservering en kunnen dan een plekje zoeken. Voor de deur van de parking is een bushalte en we kunnen elke bus richting vliegveld nemen. Er komt er al vlot eentje aan. Tegen half zes zijn we op het vliegveld. Oh, in de bus moesten we een mondkapje op. Hier op het vliegveld mag je het zelf weten. Straks in het vliegtuig zal hij wel weer op moeten.

We zijn zelf al ingecheckt, maar onze bagage nog niet. De grondstewardess maakt me aan het schrikken. Ze vraagt naar onze negatieve PCR-test. Huh? Ja, voor Georgië. Maar dat hoeft toch niet meer? Jawel, dat staat hier. Nee nee, op de officiële website van Georgië staat dat je of volledig gevaccineerd moet zijn, of een negatieve test moet hebben. Wij zijn volledig gevaccineerd. Misschien loopt de site achter? Die in Nederland wordt ook niet tijdig bijgewerkt. Oh ja inderdaad, het klopt, onze vaccinatiebewijzen zijn voldoende. Pfoe, daar ging mijn hartslag even een tandje sneller zeg!


Bagagehal Istanbul

Naar ons hotel

Op ons verzoek wordt de bagage tot Istanbul gelabeld. Daar slapen we immers vannacht, we vliegen pas morgen door naar Tbilisi. En dan wil je wel een tandenborstel en een schone onderbroek bij de hand hebben. Zo, nu kunnen we door de controle en door de douane, aangezien we de EU verlaten. Bij onze gate zijn ze net begonnen met boarden van de businessclass. Wij mogen ook al snel richting vliegtuig. De vlucht zit behoorlijk vol en we krijgen dan ook een buurman.

Het is ongeveer 3,5 uur vliegen naar Istanbul. We hebben zowaar ons eigen entertainment, met films, muziek en spelletjes. Tijdens de vlucht moeten we inderdaad een mondkapje ophouden. Behalve als er eten komt, anders wordt het zo’n knoeiboel. We krijgen een hele warme maaltijd, beef or pasta. We landen rond half 12 Turkse tijd in Istanbul. Dat is een uurtje later dan bij ons. Dan uit het vliegtuig, in een bus en naar de terminal. Eerst moeten we door de douane, voor een Turkse stempel in onze paspoorten. Dan naar de bagagehal voor de koffers.


Ons hotel

Tegenover de incheckbalies

Nu lopen we naar de vertrekhal, want daar is ons hotel voor vannacht. Recht tegenover de incheckbalies. Niet onze incheckbalies, maar toch. Er staat een rijtje voor de incheckbalie van het hotel, we moeten even wachten tot we aan de beurt zijn. Dan kunnen we naar onze kamer. Waar de stroom aan een kant niet blijkt te werken. Ik loop naar de receptie en haal meteen bij het stalletje aan de overkant iets te drinken voor op de kamer. Na een paar minuten komt een monteur naar onze kamer. Die zet een schakelaar om in een geheim kastje en voilà, de boel werkt. Wie zet dat dan ook uit, vraag je je af. Maar goed, als alles aan is, kunnen wij eindelijk uit: we gaan maar eens slapen. Het is hier dus een uurtje later en opeens is het al 2 uur ’s nachts!


Dag 2 – Zaterdag 16 april 2022

Weer: Prima in Tbilisi
Doel: Aankomen in Tbilisi
Gereisd: Istanbul – Tbilisi
Hotel: Old Tbilisi Apartments1, €37,-

Vlucht naar Tbilisi

We worden rond half negen wakker en beginnen de dag met koffie. Er stonden flesjes water op de kamer, dus daar kunnen we water mee koken voor de oploskoffie. Als we helemaal wakker, gewassen en aangekleed zijn, eten we eerst de laatste meegebrachte broodjes op. Wel zo gemakkelijk. Dan verlaten we het hotel en gaan op zoek naar onze incheckbalie. Die is helemaal aan de andere kant. Dit nieuwe vliegveld in Istanbul is erg groot. Het werd in april 2019 geopend en vervangt het oude Atatürk vliegveld. Alle vluchten van Turkish Airlines gaan via dit nieuwe vliegveld. En dat zijn er nogal veel, want het dekkingsgebied van Turkish Airlines is enorm.


Vliegveld Istanbul

Vliegveld Istanbul

Het is zelfs de grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld, op basis van het aantal bestemmingen. Dit nieuwe vliegveld is een enorme verbetering ten opzichte van het oude vliegveld. De terminal voor de kortere Europese vluchten was daar verschrikkelijk. Anyhow, we vinden onze balie en checken onze koffers weer in. Zelf waren we gisteren al ingecheckt op deze vlucht. Dan gaan we naar de Turkse douane voor een uitreisstempel, door de controle en op zoek naar een plekje om te zitten. Onze gate wordt namelijk pas over een uur aangekondigd, beetje jammer. Om kwart over twaalf kunnen we naar gate D6. Dus dat doen we.


Vliegveld Istanbul

Vliegveld Istanbul

Daar moeten we even wachten op het boarden. Eerst moet iedereen zijn paspoort en ticket laten zien bij de balie, geen idee waarom. Dan kunnen we aan boord – en moeten we nog een keer ticket en paspoort laten zien. Klinkt niet heel efficiënt. Ook deze vlucht zit erg vol en we hebben weer een buurman. De vlucht duurt twee uur en een kwartier. We krijgen weer een maaltijd. Deze keer geen keuze, gewoon een warme hap. We komen tegen vijf uur in Tbilisi, Georgië aan. Land nummer 69: check! Hier is het ook weer een uur later dan in Nederland, trouwens. We zitten nu op twee uur tijdverschil. Eerst weer door de douane voor een mooie stempel van Georgië in onze paspoorten. Dan kunnen we de koffers ophalen en naar de uitgang.

We zoeken en vinden de balie van Europcar, voor onze huurauto. De jongen aldaar wil net met het gezin voor ons meelopen. Ik vraag of hij wel terugkomt. Uhm, hij weet niet van een reservering nu. Maar hij is over tien minuten terug, dan kijkt hij even. Tja, er zit niets anders op dan te wachten. Een half uur later is hij terug. Wat blijkt? Hij had ons pas om elf uur vanavond verwacht. Oh ja, onze vlucht is natuurlijk gewijzigd, maar ik had dat niet doorgegeven voor de huurauto. Nou ja, wel geprobeerd, maar dan moest ik een hele nieuwe reservering maken, tegen extra kosten. Dat leek me overdreven. Nu blijkt dat ik toch even had moeten bellen. Gelukkig gaat het opgelost worden.


Het is Ramadan, de maanmaand

Turkish Airlines

De jongen heeft nog even tijd nodig om de auto in orde te maken. Geen probleem, dan wachten we. Het lukt allemaal, alleen is de auto nog niet gewassen. Doen we niet moeilijk over. We hebben alleen nog wel papieren nodig om met de auto naar Armenië te kunnen. Daarvoor moeten we achter de jongen aanrijden naar het kantoor in het centrum. Ook goed, we moeten toch die kant op. We lopen naar de huurauto. Het is een ruime Mazda 3. Wel een beetje vies, zoals verwacht, maar verder prima. We sjezen achter de gozer aan naar hartje Tbilisi. Daar is een klein kantoortje van Europcar en daar maakt hij de papieren die we nodig hebben, in orde. Hier hebben we trouwens 60 euro voor betaald.


Die van ons

Tbilisi Airport

Goed, nu kunnen we ons appartement opzoeken. Dat is gelukkig ook hier in het centrum. We hebben alleen moeite om het te vinden. Het blijkt achter een poort te zitten, aan een binnenpleintje. Op dat pleintje kunnen we ook de auto parkeren, gelukkig. Tbilisi is namelijk een grote, drukke stad. Ons appartement is op de begane grond en het is erg ruim. Het heeft een zitkamer, 2x 2 bedden, een keukentje en een badkamer. Helemaal prima. De eigenaresse komt even later ook en we rekenen meteen af. Dat moet contant en we hadden daarvoor op het vliegveld alvast wat geld gepind.

Zo, nu lusten we wel wat te eten. Om de hoek zit een restaurant en buiten is er een tafeltje vrij. Oh ja, want het is hier prima weer, geschikt om buiten te eten. Het restaurant is een Georgisch restaurant. Ik bestel de khinkali die de buren ook hebben, ziet er lekker uit. Dat zijn een soort dumplings en is een specialiteit hier. Andy neemt Mtsvadi; geroosterd varkensvlees. Gebakken aardappeltjes erbij, erg lekker. We nemen nog een toetje en betalen dan 61 lari, net geen twee tientjes. Dan terug naar ons appartement, nog een beetje rommelen en dan lekker slapen, want het is alweer elf uur geweest.


Dag 3 – Zondag 17 april 2022

Weer: Warm! 23 graden
Doel: Sightseeing Tbilisi
Gereisd: Al wandelend
Hotel: Old Tbilisi Apartments1, €37,-

Klopt, wij _hart_Tbilisi

Wat en prachtige dag om Tbilisi te gaan verkennen! Het is heerlijk weer. Korte-broekenweer eigenlijk, dus een beetje spijt van de lange spijkerbroek. Ach, je kunt niet alles hebben. Als we gewassen en gestreken zijn, gaan we meteen op pad. Dan komen we vast wel iets tegen waar we kunnen ontbijten.


Metekhi kerk

Oude stad

We lopen eerst een stuk door de oude stad. Dat is erg mooi, vooral met de oude balkonnetjes. We komen uit op het Meidani plein, het plein aan de rand van de rivier Kura, waar ook het kantoor van Europcar zit. Daar zien we een restaurant met terras en uitzicht op de brug over de Kura.


Geweldig uitzicht

Geweldig uitzicht

Andy neemt er een ouderwets ontbijt van ei, worstjes en dat soort dingen. Ik neem het typisch Georgische gerecht khachapuri. Dat is een brood, gevuld met kaas en gebakken ei. Best lekker en het vult behoorlijk. Wel jammer dat dat van mij pas komt als Andy dat van hem al op heeft.


Geweldig uitzicht

Geweldig uitzicht

Als we uitgegeten zijn, gaan we de brug over naar de kabelbaan. Met die kabelbaan kun je aan de overkant naar het Narikala fort en naar het beeld van de moeder van Georgië: Kartlis Deda. Van het fort zie je hier niet zoveel, maar het uitzicht vanaf de berg is fantastisch.

Als we zijn uitgekeken, nemen we de kabelbaan weer terug naar beneden. We lopen terug naar de andere kant van de brug, want daar zijn de zwavelbaden van Tbilisi. De bekendste is Orbeliani, dat een prachtige gevel heeft. Achter de baden is een waterval, Leghvtakhevi genaamd. Middenin de stad en leuk om even naartoe te wandelen.


Zwavelbaden

Zwavelbaden

We lopen weer naar de andere kant van de rivier en volgen die langs de bijzondere concerthal in het Rike Park. Dit park is vrij nieuw en er is van alles te doen. Behalve de kabelbaan en de concerthal vind je hier bijvoorbeeld ook een dansende fontein en een klimmuur. Maar natuurlijk ook wandelpaden en plekjes om te zitten en te genieten. Bijvoorbeeld van het heerlijke weer.

Aan het einde van het park – vanaf de kabelbaan gezien – is de Bridge of Peace. Dat is een voetgangersbrug, gemaakt van glas, staal en LED. ’s Avonds is het dan ook prachtig verlicht. Maar ook overdag is het een mooi staaltje werk, dat het nieuwe Rike Park met de oude stad verbindt.

Nog een stukje verder is de Baratashvili Bridge. De brug zelf is niet zo bijzonder, het is een drukke verkeersbrug. Maar op de brug is meer te beleven. Je hebt er een goed zicht op het Casa de Justice, een mooi gebouw met wat schotels lijken te zijn. Hele grote schotels. Aan beide kanten van de brug staan leuke bronzen figuren van Gia Japaridze.


Bridge of Peace

Bridge of Peace

We steken de brug over en nemen de tweede zijstraat links. Daar staat de clock tower, een gek maar leuk gebouwtje met twee klokken erin: de grootste en de kleinste van de stad. Bovenin zit een prachtig geschilderde deur en daar komt aan het eind van elk uur een engel uit, die met een hamer op de klokken slaat.


Rike Park’s Concerthal

Casa de Justice

Een grotere deur onder de grote klok opent slechts twee keer per dag, om 12 en om 19 uur. Dan is er een mini poppenshow. Vandaag helaas niet, want het onderste deel zit in doeken. Het zal wel gerestaureerd worden. Die engel hebben we ook niet gezien, terwijl we er toch een tijd lekker in de schaduw op een bankje zitten.

Het is echt warm vandaag. De thermometer geeft iets van 21 graden aan, maar het voelt minstens als 23. Dan is het lekker om even in de schaduw bij te komen. We zijn namelijk al een hele tijd op pad, het is bijna vier uur. We hebben stiekem ook best wat meters gemaakt vandaag en we gaan maar eens terug richting hotel.


Oude stad

Op het Freedom Square

We moeten het Freedom Square oversteken. Daar is een groep meisjes in klederdracht en met Georgische en Oekraïense vlaggen. Geen idee waarom, maar ach, we maken er een foto van. Dan gaan we echt terug naar het appartement. Eerst eens bijkomen met een kop koffie. Dan een beetje opfrissen, voor we weer naar de buren gaan voor het avondeten.


Oude stad

Metekhi kerk

We hebben mazzel, er is net een tafeltje vrij buiten. Het is namelijk een druk bezocht restaurant, de tafels zijn doorlopend bezet. Deze keer kies ik twee andere typisch Georgische gerechten: shkmeruli (kip in knoflook-melk) en chvishtari (maisbrood gevuld met kaas). Lekker hoor. Andy neemt hetzelfde als gisteren. Allebei een panna cotta toetje na en voor 70 lari (€22,25) zitten we vol.


Bridge of Peace

Bridge of Peace

We besluiten nog even naar de Kura rivier te lopen. Daar zien we allerlei mooi verlichte gebouwen, zoals het fort en natuurlijk de Bridge of Peace. Als we zijn uitgekeken, lopen we terug naar ons appartement. Nog even nagenieten van deze leuke dag in Tbilisi.


Dag 4 – Maandag 18 april 2022

Weer: Beetje bewolkt, 20c
Doel: Kloosters in Armenië
Gereisd: Tbilisi – Dilidzjan, 198 km
Hotel: Artsiv Guesthouse, €35,-

Tbilisi naar Dilidzjan, Armenië

Om half 10 zijn we klaar om te beginnen aan onze rondreis. Eerst door Armenië, daarna door Georgië. We zoeken en vinden de weg de stad uit. Een eindje daarbuiten stoppen we aan de kant van de weg bij een soort café, waar we koffie en brood, gevuld met kaas, nemen. We hebben namelijk nog niet ontbeten. Dan tuffen we rustig door naar de grens. Dat is vanaf Tbilisi ongeveer 75 kilometer. Eerst moeten we Georgië uit. Andy mag met de auto door de douane, ik moet als passagier via het kantoor lopen. Daar laat ik mijn paspoort zien en krijg een uitreisstempel. Dan terug naar Andy in de auto en samen rijden we naar de Armeense grens.


Grensovergang Armenië

Land #70: check!

Daar gaat het iets lastiger. Eerst moeten we de auto parkeren, uitstappen en naar de COVID-balie. Twee aardige dames controleren onze vaccinatiebewijzen. Die zijn in orde en we krijgen een strookje papier als bewijs. Dan moet ik door de douane in hetzelfde gebouw, Andy moet met zijn auto naar de douane rijden. Bij de douane moeten we de zojuist ontvangen strookjes papier weer afgeven. Bij mij gaat het aardig vlot, ik krijg al snel een stempel in mijn paspoort en ik word welkom geheten in Armenië. Nou, dank u wel. Dan wacht ik op Andy. Die staat naast de auto bij het douaneloket. Dat duurt blijkbaar even.


Fruit, iemand?

Onderweg

Op een gegeven moment word ik erbij geroepen. Waar we naartoe gaan? Naar Dilidzjan. Waar in Dilidzjan? Wacht, ik heb de reispapieren in de auto. Ik laat onze plannen zien. Ja, we gaan ook naar Jerevan, we gaan namelijk rondreizen door Armenië. De beambte knutselt weer verder in zijn computer. Geen idee waarom het zolang duurt. Eindelijk mogen we verder. Naar het volgende mannetje. Die wil in de auto kijken. Dat mag wel hoor. Dan krijgt Andy te horen dat hij moet parkeren en ook het kantoor binnen moet, met de papieren. Daar worden weer zijn paspoort en de papieren van de auto gecontroleerd. Hij krijgt een formulier mee, ik denk bewijs dat we met de auto de grens over mogen.


Mooi hier!

Landelijk wonen

En dan is het eindelijk zover: we mogen Armenië binnen. Land nummer 70: check! Goed, nu op pad naar de eerste bezienswaardigheid, het Haghpat klooster. We rijden meteen al een bergachtig land binnen. De wegen variëren van goed tot uitermate slecht. Ze zijn denk ik van plan het hele land opnieuw te asfalteren. Daarom hebben ze alvast grote stukken weg gestript. Gevolg: hele einden gravelweg, dus veel stof, kuilen en steentjes. Niet echt je van het. Sommige stukken zijn al klaar en voorzien van bijna maagdelijk asfalt. Andere stukken zijn nog lang niet aan de beurt en zitten vol kuilen. Vooral in de dorpen is dat het geval.


Haghpat klooster

Haghpat klooster

Maar goed, we komen bij het klooster aan, dat erg mooi op een berg ligt. Het uitzicht is goed en het klooster mooi en oud. Het staat dan ook op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. We rijden weer terug richting hoofdweg en gaan naar het volgende klooster, dat van Sanahin. Ook die ligt op een berg, maar is minder spectaculair dan de vorige. Op de berg ligt ook een redelijke plaats, waar we een pinautomaat zien. Mooi, dan pinnen we meteen een voorraadje geld. We hoorden namelijk dat pinnen nog wel eens een dingetje kan zijn hier in Armenië. Nu zijn we als het goed is voor de hele week voorzien. We gaan ook meteen maar even tanken, dan hebben we dat ook vast gehad.

We hebben alleen nog niet zo’n benul van het geld hier. Ik dacht dat het iets van 70.000 dram was, dus dat betalen we. Later reken ik het toch nog even om. Ja, we hebben dus bijna 140 piek betaald voor een tank benzine… Getverdemme, zo’n hekel aan mensen die misbruik maken van onwetende toeristen! Nou ja, niet te lang bij stilstaan, anders word ik weer kwaad. En de pompbediende zal het harder nodig hebben dan wij. Oh, ondertussen heeft ook de offline navigatie het opgegeven. Gelukkig hebben we nog wel GPS en heb ik een vermoeden van waar we moeten zijn. Zo lukt het toch de weg te vinden naar Dilidzjan.


Sanahin klooster

Sanahin klooster

Maar dan moeten we nog ons guesthouse voor vannacht zien te vinden. We gaan niet eens een poging doen, want dat vinden we toch nooit zonder navigatie. In de stad zien we een politieauto en ik vraag of zij de straat weten waar we moeten zijn. De aardige agenten proberen me te helpen, maar zij spreken 4 woorden Engels en ik 4 woorden Russisch (namelijk: Ja paroeski nej gavarjoe, wat “ik spreek geen Russisch” betekent). Toch begrijpen we elkaar. De ene agent belt iemand, de andere zegt dat we vijf minuten moeten wachten. Dat is goed. Geen idee waarop, maar het komt vast goed. En inderdaad, een tijdje later komt er een auto aan, die we blijkbaar moeten volgen. Doen we en ontzettend bedankt!


In Sanahin

Dilidzjan

We volgen de auto de berg op en bijna het stadje uit. Hij levert ons keurig voor de deur van ons guesthouse af. Ja, dat hadden we inderdaad nooit gevonden zonder hulp. De man laat ons de kamer zien. Die is dikke prima, met mooi houtwerk erin. De man gaat er weer vandoor en even later komen er twee alleraardigste dames aan. De eigenaresses. We krijgen koffie, walnootcake en fruit van het huis. Lekker hoor. We hebben bij dit onderkomen geen airco, maar dat hoeft ook niet, want het koelt hier in de bergen best hard af. Wij zullen vast wel prima slapen.


Bijzondere fabriek

Bijzondere fabriek

Maar eerst: eten. We rijden een stukje terug naar het dorp en gaan bij restaurant Tava naar binnen. De kaart is tweetalig, in het Engels en (natuurlijk) Armeens, dus we weten wat we bestellen. Andy gaat weer voor gegrild varkensvlees, ik neem gegrilde gehaktballetjes. Best lekker, behalve dan dat ze over dat van mij royaal korianderblaadjes hebben gestrooid. Ik heb dat gen dat anti koriander is… Andy heeft die trouwens ook. Nou had ik opgeschreven wat “wij lusten geen koriander” in het Armeens is, maar ik ben het blaadje vergeten mee te nemen helaas. Morgen gaat het wel echt mee, want daar trappen we niet nog een keer in!


Onze guesthouse

Met hapjes en drankjes

Het zat namelijk ook al in mijn dumplings in Tbilisi. Voor het drinken is er huisgemaakte limonade. Andy vindt er niks aan, ik vind het wel lekker. Gelukkig hebben ze ook andere drankjes. Na het eten rijden we terug naar onze guesthouse. Er valt hier verder niets te beleven, dus kijken we een film op de laptop, tot het bedtijd is.


Dag 5 – Dinsdag 19 april 2022

Weer: Beetje bewolkt, 20c
Doel: Toeren en Tatev Wings
Gereisd: Dilidzjan – Goris, 272 km
Hotel: Mina Hotel, €48,-

Dilidzjan naar Goris

Er staat vanochtend een uitgebreid Armeens ontbijt klaar. Veel te veel, maar wel lekker. Er zijn wentelteefjes, stokbrood, croissantachtige dingetjes, kazen, gedroogd en vers fruit, jams en een soort kwark. Vooral dat laatste is erg lekker. We worden verwelkomd door een breed lachende Zina, die met handen en voeten vraagt of we lekker hebben geslapen. Ja hoor. Dat is niet helemaal waar, we sliepen nogal onrustig en Andy kon geen vrienden worden met het matras. Maar daar zullen we Zina niet mee lastig vallen.


Sevanavank

Sevanavank

We pakken in, reken af met de Engels sprekende dochter Suus en gaan dan verder met onze tour door Armenië. Hadden we gisteren drie soorten wegen, goed, slecht en heel slecht, vandaag hebben we vooral heel slecht. Het is op de meeste stukken slalommen om de gaten in de weg. En die zijn vaak flink, tenminste, die die we niet hadden gezien en toch doorheen knallen. We rijden trouwens over de hoofdwegen van het land. Maar goed, de slechte weg mag de pret niet drukken.


Bij Sevanavank

Bij Sevanavank

Want wat is het hier prachtig! We rijden eerst langs het Sevanmeer. Dat is gigantisch. Het is dan ook het grootste meer in Armenië en in de Kaukasus. Het is ook nog eens een van de hoogst gelegen meren ter wereld. Volgens Google staat er een schattig kerkje aan het meer. Dat klopt. We mogen er alleen niet naartoe, het is blijkbaar gesloten en de weg ernaartoe ook. Nou ja, het staat toch niet zo dicht aan het water als de plaatjes deden vermoeden. Ook is het vandaag bewolkt, waardoor er weinig overblijft van een strak blauw meer met een schattig kerkje.


Hayravank klooster

Bij Hayravank klooster

Geeft niks, we tuffen gewoon verder. We zijn stiekem wat hoger gegaan, we zitten op zo’n 2 kilometer hoogte. Al snel rijden we langs bergen met sneeuw erop. Toch is het niet koud, graadje of 15. In Hayravank komen we nog een klooster tegen. Dat ligt wel aan het water en het ligt er prachtig bij. We huppelen er omheen om foto’s te maken. Na het meer moeten we over een bergpas, blijkt. Dat is een prachtige route, met aardig wat haarspeldbochten. En gaten in de weg.

Ik kan me niet herinneren dat we eerder zo’n lang stuk tussen de besneeuwde bergen doorreden. Dat terwijl het helemaal niet koud is en er ook geen sneeuw op de weg ligt. Uiteindelijk dalen we iets af en komen we bij een nieuwe verzameling bergen. Deze zijn prachtig en groen. Precies zoals ik het me hier had voorgesteld. Er komt af en toe een dorpje. In een ervan stoppen we in het centrum. Daar is een moderne foodcourt en een supermarkt. We gaan eerst wat eten bij de foodcourt en daarna nog even inkopen doen bij de supermarkt.


Bij Hayravank

Onderweg

Waar het licht uitvalt. Niemand maakt zich er druk om, het zal wel vaker gebeuren. We kunnen gelukkig wel gewoon afrekenen. We toeren weer verder en genieten van de omgeving. En verbazen ons over de vele Lada’s op de weg. Voor de jongeren onder ons: dat is een Russisch automerk en het is een iconische wagen. Je kunt hem nog steeds nieuw kopen, hoewel dat in Nederland niet aan te raden is. De auto zelf is niet duur, maar de bpm en btw is samen haast hoger dan de aanschafwaarde.


Sneeuw!

Bergen & sneeuw

We komen ook wat andere vergeten Oostblok merken tegen, zoals de Moskvitsj en de Kamaz vrachtwagens. We snappen nu trouwens wel waarom er zoveel auto’s zonder voorbumper rondrijden. Die zijn vast gesneuveld op die putholes in de weg. Wat ook weer bewijst dat de Lada een oersterke auto is, aangezien die deze slechte wegen blijkbaar aankan. Goed, we rijden weer verder, langs schitterende bergen en nog een meertje.


Lada’s everywhere

En koeien ook

Na een tijdje kunnen we afslaan richting de Tatev Aerial Tramway, ook wel Wings of Tatev genoemd. Dat is de langste omkeerbare kabelbaan ter wereld, vermeld in het Guiness Book of World Records. Hij is 5,7 kilometer lang, enkele reis. Hij gaat van de ene berg naar verderop een andere berg. Het gaat daardoor niet zo zeer hoog, maar wel ver. Deze kabelbaan werd in 2010 opgeleverd en het verbindt het plaatsje Halidzor met het plaatsje Tatev, waar een prachtig klooster is.


Wings of Tatev

Uitzicht

Daar kun je ook lopend, op de fiets of met de auto naartoe, maar dan moet je eerst bergaf en dan weer bergop. Best vermoeiend, als je loopt of fietst. De kabelbaan maakt het een stuk makkelijker en sneller om in Tatev te komen: je bent er in een kwartiertje. We kopen 2 kaartjes voor de kabelbaan, voor 7.000 dram per stuk. Dat is niet heel goedkoop: €14,75 per stuk. Maar dan heb je ook wat. De volgende rit gaat om 15.15 en we kunnen nog mee.


Tatev klooster

Tatev klooster

Dan moeten we een tijd kiezen waarop we terug willen. Uhm, lastig. Denk na een uurtje? Ja, de meeste mensen brengen er minstens een uur en vaak langer door. Wij zijn niet van plan er een lange wandeling te gaan maken, dus we denken dat het wel in een uurtje kan. In ons wagonnetje stappen ook 2 Engelse jongens. Er kunnen een mannetje of 30 in, dus met alleen deze twee hebben we alle ruimte om om ons heen te kijken en te genieten van de rit.

Zoals gezegd, zijn we na een kwartier aan de overkant. Andy zoekt een bankje en geniet zo van het uitzicht vanaf deze berg. Ik ga het klooster wat beter bekijken. Het is erg fotogeniek, vooral met de bloeiende struiken eromheen. Vanaf de berg komen een paar Russische legertrucks, voorafgegaan door, ik denk, Armeense politie. Geen idee wat die hier komen doen. Ze hangen ook de toerist uit, want ze staan van bovenaf foto’s van het klooster te maken. We weten eigenlijk niet of Armenië Rusland-gezind is. De rest van de wereld momenteel niet bepaald, natuurlijk.


Wat moet dat daar?

Wings of Tatev

Anyhow, we genieten van het uitzicht en als onze kabelbaan voor de terugreis eraan komt, gaan we in de rij staan om mee te kunnen. Helaas hadden meer mensen het idee die van 16.15 terug te nemen. Als haringen in een ton… Weer een kwartier verder zijn we terug bij het begin. We zoeken onze auto op en rijden dan naar ons hotel. Dat is in Goris, wat best een grote plaats blijkt te zijn. We krijgen een prima kamer, die lekker ruim is. Alleen de badkamer is erg klein. Dat is dan weer jammer.


Mooi hier!

Onderweg

Het hotel heeft ook een restaurant, we doen niet al te moeilijk en gaan daar eten. Aangezien de menukaart alleen tekst heeft en de namen van gerechten ons niet zoveel zeggen, gaan we voor lekker makkelijk: pizza. Andy neemt de salami, ik een Griekse variant. Terwijl we daar op wachten, krijgen we een bordje gegrilde groentes van het huis. Lekker hoor. De pizza’s smaken ook prima. Ze zijn behoorlijk groot, we kunnen het niet helemaal op. Een toetje gaat niet meer passen.


Cows & boys

Cows & boys

We rekenen af, 20.000 dram. Ook dat is niet heel goedkoop voor 2 pizza’s en drinken: ruim 40 piek. Maar goed, we gaan terug naar onze kamer. Daar kijken we de rest van de film van gisteren. Dan lekker douchen en slapen.


Dag 6 – Woensdag 20 april 2022

Weer: Zon/regen, 10-22c
Doel: Noravank, Chor Virap, Geghard
Gereisd: Goris – Jerevan, 316 km
Hotel: Moscow Hotel, €38,50

Goris naar Jerevan

We hebben om half 9 ontbijt besteld, hoewel het gewoon een buffet blijkt te zijn. De gerechten zijn Armeens en smaken prima. Na het ontbijt gaan we verder met inpakken en om half 10 zitten we in de auto. Ready voor een nieuwe dag Armenië verkennen. Eerst rijden we een stuk dezelfde weg als gisteren. En dat is alweer fantastisch. We komen weer langs dat mooie meertje en die magnifieke bergen.


Poort van Goris

Dorpsleven

Dan volgen we een nieuwe route, richting hoofdstad Jerevan. We komen langs Noravank. Daar is een klooster. Die had ik opgeschreven, maar geschrapt vanwege het fenomeen “nee hé, alweer een klooster”. Maar als we erlangs rijden, zien we een mooie kloof. We gaan toch maar even kijken. De kloof blijkt niet mooi, maar spectaculair te zijn. Wauw! Aan het einde is inderdaad een klooster, bovenop een berg. We rijden er niet helemaal naartoe, het uitzicht is vanaf de grond beter. We draaien weer om en mogen nog een keer door die prachtige kloof.


Onderweg

Spandarian Reservoir

Terug op de hoofdweg rijden we richting Chor Virap. Daar is, je verwacht het niet, een klooster. Het is een van de belangrijkste bezienswaardigheden in Armenië, zeggen ze. Dat komt waarschijnlijk door die grote berg, die je erachter ziet. Die berg heet Ararat en ligt in Turkije. We zitten namelijk best dicht bij de Turkse grens. Maar eerst moeten we daar nog naartoe. Naar Chor Virap, niet naar Turkije. We hebben trouwens op deze route een behoorlijk lang stuk prachtig geasfalteerd weg. Zonder gaten. We genieten ervan, zolang het duurt.


Fruit te koop

Noravank kloof

Voorbij Noravank is volgens Google Maps een klein driehoekje dat aan Azerbeidzjan toehoort. Het ligt rondom het plaatsje Karki. Google Maps zegt dat we eromheen moeten rijden, hoewel de hoofdweg er dwars doorheen gaat. Daar zien wij het nut niet van in, van dat omrijden. We rijden lekker gewoon door. We zien het vanzelf wel als we niet verder kunnen. Of zou de weg heel slecht zijn? We zien namelijk een waarschuwingsbord “dangerous road”. Dat blijkt overdreven, want de weg is prima. Er zitten geen vreemde bochten of versmallingen in. We hebben deze week toch echt al ergere wegen gehad. Nou, als er al iets aan de hand is hier, merken wij er niets van.


Noravank kloof

Noravank kloof

We kunnen gewoon doorrijden en zo komen we bij Chor Virap. Daar parkeren we en ga ik het klooster bekijken. Andy bekijkt liever wat er allemaal op de parkeerplaats gebeurt. Bij het klooster komen net twee bruidsparen aan. Ik zet de bruidjes even op de foto, kleine moeite. Oh, en die berg in Turkije? Daar zie je helemaal niets van, want het is bewolkt en er dreigt regen. Ik ga terug naar Andy en we rijden terug naar de hoofdweg. We komen langs een kerkhof. Blijkbaar is het hier de gewoonte om een portret te laten maken van de overledene en dat op de grafsteen te zetten. Een getekend portret, welteverstaan. Het ziet er een beetje gek uit, tenminste, anders dan we gewend zijn bij een kerkhof.


Noravank klooster

Noravank klooster

Terug op de hoofdweg rijden we naar Geghard. Daar is, je verwacht het alweer niet, een klooster. Helaas begint het te regenen. Dat was ook voorspeld voor vanmiddag. Daarom gaan we ook dit klooster niet van dichtbij bekijken. Het ligt trouwens, net als die in Noravank, op een berg en bovendien staat deze deels in de steigers. Neemt niet weg dat de omgeving met het klooster erg mooi is. Goed, weer terug en afslaan naar Garni. Daar is een… tempel. Ha, dat is wat anders dan een klooster! De weg ernaartoe gaat door het dorp en die zijn ze aan het renoveren. De weg, niet het dorp. Nu is het een en al kuil. Niet de reguliere kuilen die we al de hele week gehad hebben, maar nog erger.


Tegemoetkomend verkeer

Onderweg

Als we bij de tempel aankomen, is het begonnen met stevig doorregenen. Ik kijk vlug even buiten: de tempel is zo te zien nog een stukje verder en je moet entree betalen om ernaartoe te kunnen. Andy had al geen zin, ik geef het ook op met die regen. Dat is niks aan. Dus rijden we die hele slechte weg weer terug en rijden dan naar ons onderkomen voor vanavond. Dat is middenin de hoofdstad van Armenië, in Jerevan.


Chor Virap

Chor Virap

Daar is het best een beetje druk. Als we bij ons hotel komen, zien we niet direct parkeerplek. Andy wacht daarom even aan de kant voor het hotel, zodat ik kan inchecken en kan vragen naar een parkeerplek. Het hotel heeft dat zelf niet, maar ze hadden beloofd te helpen een plekje te vinden. En dat doen ze: er loopt een jongen met me mee en die stapt bij ons in de auto om de weg te wijzen. Ja, dat hadden we anders inderdaad nooit gevonden. Uiteindelijk is het achter ons hotel, maar daarvoor moeten we eerst 3 keer rechts en dan een steegje in, waarvan je niet verwacht dat je daar kunt parkeren. Toch kan het en doen we dat. We staan in het steegje naast een andere auto. Het is wel errug krap. Maar goed, we staan.


“Daar komt de bruid”

en daar nog een

We lopen naar het hotel, de jongen sjouwt een van de koffers en mijn rugzak mee. Armenen zijn erg behulpzaam, is ons ook al eerder opgevallen. We vragen hoe we voor de parkeerplaats kunnen betalen, aan de oudere man die er aanwijzingen gaf. Nee joh, is gratis. Huh? Ja echt. Nou, fantastisch! Als we zijn geïnstalleerd in onze kamer, gaan we nog even terug naar de auto. Er is nu een plekje vrij langs de kant, zodat we niet meer dubbel hoeven staan. Andy verzet daarom de auto even. Zo is het ook makkelijker instappen.


Berg in Turkije

Typische begraafplaats

Nu nog even vragen waar we het beste kunnen eten vanavond. Er is een restaurant met een fantastisch uitzicht, als we willen kan er voor ons gereserveerd worden. Is goed, doe maar. We moeten er wel met een taxi naartoe. Is ook goed en die wordt ook meteen geregeld. Mooi, dan gaan we nu nog even relaxen, tot het tijd is om te gaan. Het hotelmeisje heeft een Uber voor ons geregeld. Terwijl we daar buiten op staan te wachten, komen zij en de jongen die eerder hielp met de auto, ons vertellen dat de eerste Uber heeft gecanceld. Maar er is een andere onderweg. We wachten er samen op en als de volgende komt, helpt de jongen ons in de auto en op weg.


Geghard

Geghard klooster

Het restaurant heet Cascade Royal en het ligt bovenop de berg, aan de rand van de stad. Vandaar dat geweldige uitzicht. En dat klopt! We hebben prachtig zicht op het Cascade Park, de Opera en de andere gebouwen in de stad. We krijgen de beste tafel, aan het raam met dat uitzicht. Het eten is ook prima. We bestellen carpaccio vooraf. Andy neemt een steak, ik forel en het is allebei erg lekker. De prijs is wel aardig westers: 32.500 dram oftewel 70 piek. We vragen of er weer een taxi voor ons geregeld kan worden en geven het kaartje van ons hotel, waarop het meisje eerder de naam van het restaurant en het kenteken van de Uber had geschreven.


Ons hotel in Jerevan

Die grijze is van ons…

De ober komt terug, lachend: het hotelmeisje heet Sofie en is een vriendin van hem. Hij heeft ook het kenteken van deze Uber op het kaartje geschreven en een groet voor Sofie. We zullen het kaartje aan haar geven. We lopen naar buiten voor nog wat foto’s van Jerevan-bij-nacht, want het is natuurlijk inmiddels donker. Dan komt onze taxi er al aan en kunnen we terug. Heen was de rit trouwens 800 dram, nu 700. Kost geen knoop. We gaven beide chauffeurs 1.000 dram, wat ongeveer 2 euro is. Zo, dat was een heerlijke dag in de bergen, afgesloten met een prima maaltijd in de hoofdstad van Armenië!


Dag 7 – Donderdag 21 april 2022

Weer: Warm en zonnig, 24c
Doel: Sightseeing Jerevan
Gereisd: Lopend door Jerevan
Hotel: Moscow Hotel, €38,50

Cascade park

Vandaag gaan we de hoofdstad van Armenië verkennen. Maar eerst nog even bij de auto kijken We maken ons namelijk wel een beetje zorgen hoe we er morgen weg komen. We hebben een lange rit voor de boeg, inclusief douaneovergang, dus we willen graag op tijd vertrekken. Laten we zeggen om 9 uur.

Aangezien het dubbel staat geparkeerd in het steegje en wij ongeveer in het midden staan, zijn we benieuwd hoe we daar op tijd uit komen. De man die het parkeren regelt spreekt geen woord Engels, maar de eerste de beste dame die komt parkeren wel en die is bereid te vertalen. We vertellen onze zorg. Geen probleem, om 9 uur morgenochtend is het hier nagenoeg leeg en kunnen we geheid wegrijden.


Republic Square

Republic Square

Maar voor de zekerheid zullen we vanavond de auto’s omwisselen, zodat wij vooraan staan. Er zal iemand tussen 6 en half 7 naar ons hotel komen om ons daarvoor te halen. Andy schrijft de naam van het hotel en ons kamernummer in het vuil op de ramen. De man moet erom lachen en steekt zijn duim op. Het zal allemaal wel goed komen. Gaan wij nu Jerevan ontdekken.


Republic Square

Historisch Museum

We lopen naar het Republic Square. Dat is vlakbij, 750 meter lopen. Onderweg komen we langs diverse restaurants. Dat is mooi, want we moeten nog ontbijten. We nemen op een terrasje plaats. Oh ja, want het is heerlijk weer vandaag! Het is nu al 17 graden en het wordt nog warmer vanmiddag. We nemen allebei iets met ei en koffie erbij. Zo, nu kunnen we wel weer even.


Shahumyan Park

Jerevan Park

We gaan naar het plein. Dat is erg mooi en groot. Er ligt een hele grote vijver voor de deur van het historisch museum en om het plein staan een aantal bij elkaar passende gebouwen. Daarin huist onder andere de regering van Armenië. Maar ook het Marriott Hotel en het postkantoor. Het plein is in elk geval een mooie plek om mensen te kijken. Er is erg veel politie aanwezig. Geen idee waarom. Hoop niet dat er een protest of zo gaat beginnen.

Voorlopig niet zo te zien, we kunnen rustig blijven zitten. Misschien is het ook standaard, vanwege het overheidsgebouw. Als we klaar zijn met mensen kijken, lopen we langs het Shahumyan Park naar de Blauwe Moskee. Dat is best gek, een moskee in Jerevan, want er zijn maar heel weinig moslims in Armenië. Dit is dan ook de enige actieve moskee in heel het land. Maakt niet uit, de moskee is erg mooi. En best blauw.


Opera

Opera

Van de moskee lopen we naar de Opera. Of eigenlijk is het het “Armeens Nationaal Theater voor Opera en Ballet”. Vergis je niet. Het is eigenlijk geen heel mooi gebouw. Het ligt wel op een gezellig en groot plein. Daar is ook weer veel politie op de been. En militairen. Er staan allemaal camera’s en interviewers en er worden verschillende mannen geïnterviewd. Geen idee waarom of waar het over gaat. Andy gaat er ook even met zijn camera bij staan. Zoals hij later vertelt, was dat namens de Fabeltjeskrant; van onze verslaggever in Jerevan, Armenië, lieve kijkbuiskindertjes.


Uw verslaggever Andy

voor de Fabeltjeskrant

We wandelen om de Opera heen naar het Cascade Park. Kijk, dat is leuk. De cascade is een gigantische trap, met maar liefst 572 treden. In het gebouw en ook in het park ervoor is het Cafesjian Center for Arts. We gaan niet in het gebouw, maar bewonderen zeker de kunst in het park. En dat is niet zomaar kunst. Er staan bijvoorbeeld drie grote beelden van Botero. Ja, dat is eigenlijk de enige kunstenaar die ik ken. We moeten lachen om zijn beeld van de “Romeinse Strijder”. Met zijn kleine pikkie…


Veel militairen

Geen idee wat er is

Boven de cascade zien we het restaurant waar we gisteravond aten. Daar kun je via de 572 traptreden naartoe lopen. Maar dat doen we niet. Weet je wel hoe hoog dat is? 572 traptreden. We zijn eigenlijk wel een beetje moe en een beetje rozig door het warme weer. We wandelen rustig terug naar ons hotel. Jerevan is een prettige stad, maar het heeft niet zoveel bezienswaardigheden. Heel anders dan Tbilisi, waar je een prettige mix hebt van oud & nieuw. Hier heb je alleen nieuw. Weinig ambiance, maar wel een fijne sfeer.


Cascade park

Kunst in het park

Terug bij ons hotel ga ik eerst 2 crêpes regelen bij het stalletje voor de deur. Dat duurt een eeuwigheidje, maar dan heb je ook wat: een saaie crêpe met suiker voor Andy en voor mij een feest met nutella, banaan en aardbei. Als we naar onze kamer gaan, horen we dat er al iemand is geweest of heeft gebeld of we de auto willen wisselen. Shit. We gaan er snel naartoe. Te laat, hij staat weer (of nog steeds) klem.


Armeense meisjes

doen een dansje

We vragen nog een keer of we wel echt morgenvroeg om 9 uur weg kunnen. Ja hoor, we hoeven ons geen zorgen te maken. Voor mij is dat voldoende, maar Andy zit anders in elkaar, die maakt zich toch wel zorgen. We gaan nog maar eens vragen bij de receptie van ons hotel. Weet je wat, als we de autosleutel achterlaten, zorgen zij dat onze auto morgen bereikbaar is en dat we op tijd weg kunnen. Okay, doen we.

Gaan we nu eerst even relaxen, voor we op pad gaan voor het avondeten. We hadden vanochtend diverse hamburgertenten gezien, dus de keuze is niet moeilijk. We nemen verderop bij Black Angus een lekkere burger met friet. Voor het toetje gaan we een deur verder, want daar hebben ze Italiaans ijs. Dat eten we op het Republic Square op.


Republic Square

Fonteinshow

We blijven wachten tot het donkerder is en hopelijk de gebouwen verlicht worden. Dat gebeurt inderdaad. En… er komt een lichtshow, met muziek en spuitende fonteinen! Erg leuk. De show duurt een half uur, van 8 tot half 9. Als de show voorbij is, wandelen wij terug naar ons hotel. We vinden het wel mooi geweest voor vandaag – we hebben een heerlijke dag gehad!


Dag 8 – Vrijdag 22 april 2022

Weer: Zonnig, 18 graden
Doel: Etsjmiadzin en Vardzia, Georgië
Gereisd: Jerevan naar Achaltsiche, 324 km
Hotel: Hotel Julia, €38,50

Jerevan naar Achaltsiche, Georgië

Zodra we wakker zijn, schiet Andy zijn kleren aan en gaat kijken hoe het met de auto zit. Die vindt hij een straat verder, waar hij aan de kant van de weg staat geparkeerd. Daar heeft de baas van het hotel hem neergezet. Kunnen we straks zo wegrijden. Geweldig! En we hebben gratis geparkeerd, dus wij klagen allerminst. Zo, nu dat duidelijk is en we gerustgesteld zijn, kunnen we rustig verder met aankleden en inpakken.


Buitenwijk Jerevan

Band oppompen

Om 9 uur zitten we in de auto. Oh nee wacht, eerst halen we broodjes aan de overkant van waar de auto staat, daar zit een bakkerij/luncherij. Dan gaan we hier in de stad naar het Genocide Monument. Of eigenlijk aan de rand van de stad, het ligt bovenop een berg. Een andere dan die van het restaurant eergisteren. Onze auto moppert trouwens dat er een band zacht is. Ja, vind je het gek met al die kuilen in de weg!


Genocide monument

Daar is Ararat weer

Maar goed, we gaan hem toch maar even oppompen. Zoals we dat in Nederland zijn gewend, rijden we naar een benzinepomp. We worden naar de naastliggende garage gewezen. Daar denken ze dat we iets in een fles willen kopen. Dus wijzen we nog een keer naar de band en doen het opblazen ervan na. Ah, lege band! Oppompen kan bij de bandenboer tegenover de benzinepomp. De jongen rekent er niks voor, dus geven we hem 1.000 dram. Hij blij, wij ook.


Genocide monument

Genocide monument

Nu naar het monument. Officieel heet het Tsitsernakaberd. Het is indrukwekkend groot, met een parkje eromheen. Het herdenkt de genocide die is gepleegd tegen de Armenen. Dat werd gepleegd door het Ottomaanse Rijk, de voorloper van het huidige Turkije. Turkije spreekt trouwens liever van de “Armeense kwestie”. Het is nog steeds een discussiepunt tussen beide landen, die al jaren niet op vriendschappelijke voet leven. De grens tussen Turkije en Armenië is dan ook al jaren dicht vanwege de conflicten tussen de twee.


Etsjmiadzin Kathedraal

Etsjmiadzin Kathedraal

Beetje ironisch wel dat je ook vanaf hier Turkije in kunt kijken. Want net als gisteren in Chor Virap heb je ook vanaf hier uitstekend zicht op diezelfde berg Ararat. Beter zelfs, want vandaag is het een prachtige dag met een blauwe lucht, waardoor je de berg nu wél goed ziet. De Ararat wordt trouwens als heilige berg beschouwd, omdat volgens de Thora de ark van Noach hier op het gebergte landde, na het zakken van het water van de zondvloed. Het is in elk geval een prima plek om de meegebrachte broodjes op te eten, kijkend naar Turkije.


Etsjmiadzin Kathedraal

Etsjmiadzin Kathedraal

Zo, nu de stad uit en naar een van de twee laatste bezienswaardigheden in Armenië. De eerste is de Zvartnots Kathedraal. Google wijst ons de weg, maar als we op een boerenerf uitkomen en niet zien waar dat heen gaat, vertrouwen we Google niet zo. We kunnen op geen andere manier de weg vinden, dus geven we het op en gaan naar stopje #2. Dat is de Etsjmiadzin Kathedraal, de oudste van de wereld. Die vinden we wel, inclusief een parkeerplek voor de deur.


Etsjmiadzin Kathedraal

Bij Etsjmiadzin Kathedraal

Het complex van de kathedraal is erg groot, met op het terrein allerlei gebouwen. En natuurlijk de kathedraal. Die staat in de steigers, wat dan weer jammer is. Ze zeggen dat deze kathedraal ouder is dan de Sint Pieter in Rome. Het werd ergens tussen 301 en 303 gebouwd. De Sint Pieter volgde blijkbaar 15 jaar later. Natuurlijk heeft het in de loop der eeuwen het een en ander meegemaakt, maar telkens is het weer gerestaureerd. Zoals ze nu duidelijk ook aan het doen zijn.


Lada’s, lada’s everywhere

Daar heb je Georgië

Als we zijn uitgekeken, gaan we echt op pad. Terug naar Georgië. Na ca. 160 kilometer komen we bij de grensovergang. De route was trouwens niet bijster interessant. De weg was wel best goed, op een aantal hele slechte stukken na. Maar dat went al aardig, die slechte stukken. De grens over gaat ongeveer net zoals op de heenweg. Eerst de Armeense overgang. Ik moet als passagier door het douanekantoor, Andy met de auto verder.


Grensovergang

Grensovergang

Ik ben weer veel eerder klaar en wacht braaf buiten. Waar het nog maar 10 graden is. Ja, we zitten weer bovenin de bergen, dus daar sta ik dan in mijn hemmetje… De vrouw die ook staat te wachten, gebaart dat ik best even een jas uit de auto mag pakken. Dat doe ik en blijkt ook geen probleem. Als Andy ook verder kan, gaan we naar de Georgische grenspost. Ik moet weer naar binnen, Andy weer buitenom.


Grensovergang

Grensovergang

Dezelfde dame komt ook hier bij me staan wachten. Haar man zit blijkbaar in de auto achter Andy. We hebben een heel gesprek, waarvan we beiden weinig verstaan. Ze begrijpt wel dat we naar Batumi gaan en ik begrijp dat dat een prima keuze is. Bij deze grenspost moet Andy de bagage even binnen door de scan doen. Vooruit maar dan. Ik wil helpen, maar dat mag niet, ik moet aan de andere kant van het kantoor blijven. Oh okay. Gelukkig verder geen gedoe, Andy kan instappen en mij oppikken.


Terug in Georgië

Mooi hier!

Hehe, we zijn weer terug. Gaan we nu aan onze rondreis door Georgië beginnen. Dat begint al vrij snel erg mooi! De weg is prima, de bergen en de omgeving fenomenaal. Voordat we naar ons hotel gaan, heb ik een stopje gepland. In Vardzia heb je namelijk bijzondere grotwoningen. Of eigenlijk een hele stad in de rotsen. Vroeger had je hier meer dan zesduizend appartementen, op dertien verdiepingen. Ik weet niet wat er nu nog van over is, maar nog steeds een hoop.


Fort Khertvisi

Fort Khertvisi

Vanaf de overkant heb je daar een prima zicht op. Het is prachtig. Je kunt ze ook van binnen bekijken, die grotwoningen. Dan moet je even de rivier oversteken. En daarna klauteren, want er zijn binnenin steile trappen en nauwe doorgangetjes. Je bevindt je dan trouwens in het klooster, dat nog steeds als zodanig in gebruik is. Wij slaan even over en rijden dezelfde 15 kilometer terug naar de hoofdweg. En dat is geen straf. Ja, Georgië voldoet nu al aan mijn verwachtingen!

We slapen vanavond nog zo’n 60 kilometer verderop, in Achaltsiche. Ons hotel is recht tegenover het Rabati fort. Het hotel wordt gerund door de meest vriendelijke mensen, het echtpaar Bella en Seidan. We moeten eerst koffie/thee drinken en koekjes eten. De eigenaren spreken niet heel goed Engels, maar doen hun best en oefenen veel met hun gasten. En verder is daar een vertaalprogramma op de mobiel, altijd handig.


Prachtig Georgië

Prachtig Georgië

We krijgen wijn aangeboden: zelfgemaakte wijn van de eigen wijngaard. Dat wordt al een aantal generaties gedaan. Andy proeft de wijn later op de avond en vindt hem inderdaad lekker. We kunnen ook chacha proeven, de zelfgestookte wodka. Met 65% alcohol. Mwa, nog maar even niet. Ik ga eerst even naar de supermarkt, want we hebben helemaal geen drinken meer.

Dan gaan we het fort bewonderen. Ja, het is tenslotte aan de overkant. In het kasteel zijn vooral restaurants en tenminste 1 hotel gevestigd. Het is verder wel erg mooi en zeer goed onderhouden. Als we zijn uitgekeken, gaan we terug naar ons hotel. Daar worden we opgewacht, want we hadden gezegd dat we bij het naastgelegen restaurant zouden gaan eten. Onze huisbaas kondigt ons even aan. Misschien omdat hij een percentage krijgt, als hij zijn gasten er brengt?

Geen idee eigenlijk. Het restaurant heeft een gezellig binnenplein en ondanks dat het aardig fris is, gaan we buiten eten. Met een dekentje erbij gaat dat prima. We bestellen khinkala (dumplings), champignons-met-kaas, gebakken aardappeltjes, gegrild varkensvlees en kebab. Erg lekker allemaal. We betalen 65 lari en nemen afscheid.


Het blauwe uurtje

Rabati fort by night

Het is inmiddels donker aan het worden, het blauwe uurtje is aangebroken. Ik ga daarom nog even wat foto’s van het kasteel maken. Deze keer ga ik helemaal tot bovenin de toren, voor een perfect uitzicht op het terrein en alle gebouwen. Zo, nu naar de kamer en lekker relaxen.


Dag 9 – Zaterdag 23 april 2022

Weer: Zonnig, 18 graden
Doel: Badplaats Batumi
Gereisd: Achaltsiche naar Batumi, 322 km
Hotel: Hotel O. Galogre, €36,40

Achaltsiche naar Batumi

Er staat vanochtend een uitgebreid ontbijt klaar en we worden opgewacht door een breed lachend echtpaar. Bella en Seidan doen alles om het hun gasten naar de zin te maken. Ik denk dat dit hun enige of voornaamste bron van inkomen is. De COVID-periode is zwaar voor Georgië geweest. Veel mensen zijn hun baan kwijtgeraakt, geen toeristen, weinig inkomen. Vandaar denk ik dat ze erg hun best doen. Het ontbijt is prima maar natuurlijk veel te veel.


Onderweg naar Batumi

Skyline Batumi

Als we klaar zijn om te vertrekken, staat Seidan al klaar om onze koffer naar de auto te brengen – de kamers zijn op de bovenverdieping van het huis, dus een (buiten-)trap op. Ik reken af met Bella en het echtpaar vraagt of we een goede review willen achterlaten op Booking.com. Dat zullen we doen. Goed, gaan we nu op weg naar de kust. Georgië ligt immers aan de Zwarte Zee en heeft een behoorlijk lange kustlijn, kilometertje of 300 lang.


Batumi Piazza

Batumi Piazza

De plaats Batumi is een populaire badplaats en daar slapen we vanavond. Het is nog een kleine 300 kilometer rijden. Tenminste, via de aanbevolen route. Er is ook een route die bijna de helft korter is. In kilometers; in tijd is het net zo lang, namelijk een uurtje of 5. Dat doet vermoeden dat het geen beste weg is. Met de slechte wegen in Armenië in ons achterhoofd besluiten we braaf Google Maps te volgen en nemen de langere route.

Het eerste deel naar Surami is best aardig. Maar dan begint een allejezus groot bouwproject. De aanbesteding is door de Chinezen gewonnen, getuige de Chinese teksten op het bouwwerk. Er wordt een hele nieuwe weg aangelegd, inclusief tunnels en bruggen. Niet zomaar een stukje, nee, het is zeker 50 kilometer lang. Zoals ik zei, een allejezus groot project. Met als gevolg dat we met een hele kudde auto’s en vrachtwagens over de B-route rijden.

En dat schiet voor geen meter op. Het is ook niet veel aan. Ja, de omgeving is mooi, maar je ziet er weinig van door al die bouwsels. Beetje jammer. Na Zestaponi krijgen we opeens een 2-baans snelweg. Man, wat een feest! We kunnen lekker doorkachelen en dat doen we ook. Niet het hele eind is snelweg, er komen nog wat kleinere weggetjes en soms moeten we door een dorp. We komen een paar gaten in de weg tegen, maar vergeleken met Armenië mag dat absoluut geen naam hebben.


Europaplein

Europaplein

Het verschil met Armenië is sowieso zichtbaar groot. Hier lijkt men het iets breder te hebben, te oordelen aan de huizen en auto’s. Zagen we in Armenië vooral Lada’s en andere ondefinieerbare Sovjet-merken, hier is dat eerder een zeldzaamheid. We zien vooral veel Priussen en Mercedessen. Tegen half drie komen we in Batumi aan. Inderdaad, een grote en drukke badplaats. We vinden ons hotel in het hart van de plaats, vlakbij de Batumi Piazza.


Batumi Boulevard

Batumi Boulevard

Het heeft een eigen parkeerterreintje, waar gelukkig nog een plekje voor ons is. Onze kamer is gigantisch. We kunnen trouwens uit 2 kamers kiezen. De ene is pal achter de receptie, de ander in het bijgebouw. Ze zijn allebei gigantisch. We kiezen die in het bijgebouw. Die hadden we ook geboekt. Die achter de receptie lijkt ons nogal gehorig. Deze kamer heeft een apart leefgedeelte, met een grote bank, bureau, tv en kasten. Dan de ruime slaapkamer en een aparte badkamer. Niks mis mee.

Als we zijn geïnstalleerd, gaan we Batumi verkennen. Dat blijkt een leuke, gezellige plaats te zijn. We maken een mooie wandeling, eerst naar het Batumi Piazza pal achter ons hotel. Dat is een complex met een binnenplein en een mooie toren. Aan het plein allemaal restaurantjes. We wandelen door naar het Europa Plein. Onderweg komen we langs een baklava-cafeetje. Precies waar we zin in hebben, Turkse koffie/thee en wat lekkere baklava.


Batumi Beach

Batumi Beach

Wel gek om dat midden op de dag op te eten, wetende dat het momenteel Ramadan is en de moslims pas na zonsondergang eten. Het smaakt er niet minder lekker om. We lopen verder, naar de Batumi Boulevard. Daar is genoeg te zien en te doen. Er is een park, mooie gebouwen, moderne gebouwen ook en natuurlijk een wandelpromenade. Het strand is een kiezelstrand en loopt door tot aan de haven.

Daar is een reuzenrad en staat de Alphabet Tower. Deze reuzentoren staat symbool voor het unieke Georgische alfabet en het unieke karakter van de Georgiërs. Daarom zie je behalve het alfabet ook een DNA-streng. Dus. Heel bijzonder is ook het Ali & Nino beeld. Het bestaat uit twee grote sculpturen van een man en een vrouw, die naar elkaar toe bewegen, elkaar zoenen en dan door elkaar heengaan en verder bewegen.

 

Het is het tragische verhaal van Ali, een moslim uit Azerbeidzjan, die verliefd wordt op de christelijke Georgische prinses Nino. Ondanks de verschillende religies trouwen ze. Maar dan komt de Sovjet-Russische invasie in Azerbeidzjan, waardoor ze gescheiden raken. Ali neemt dienst en komt om in de oorlog. Niemand weet of dit echt gebeurd is, het verhaal komt uit een roman uit 1937, van Kurban Said. Het beeld is in elk geval erg spectaculair en je blijft automatisch een paar rondjes kijken naar het bewegende stel.

Bij de haven is een stalletje, waar ze churchkhela verkopen, een van de Georgische lekkernijen. Zelf noemen ze het de Georgische snickers. Wat het is? Walnoten in een fruitsapjasje. Want dat wat ze overhouden van het wijn maken, daar maken ze met walnoten een snack van. Je hebt ze in allerlei kleuren en als het goed is, in zoet en in zuur. Dat wil ik wel eens proeven. Ik vraag een zoete en krijg er eentje voor 5 lari. Ik vind het best lekker!

We wandelen rustig terug naar ons hotel, langs de Chacha toren. Dat is een klokkentoren met een fontein. Uit de fontein komt… chacha, oftewel wodka. Dat gebeurt een keer per week en duurt 10-15 minuten. Iedereen kan dan gratis chacha drinken. Vandaag is het niet die dag in de week, dus voor ons geen chacha. Op de hoek bij ons hotel zit een Georgisch restaurant. Lekker makkelijk en dichtbij. We gaan binnen zitten. Zo aan zee is het wel wat afgekoeld en bovendien zit buiten alles vol.

 


Miracle Park

Miracle Park

Andy gaat ook vandaag weer voor het gegrilde varkensvlees met friet. Ik neem kharcho, een soort soep met rundvlees. En we bestellen khinkali, om te delen. Je weet wel, die dumplings. Het smaakt weer prima. We gaan eerst nog even terug naar onze kamer, voordat we Batumi-by-night gaan bekijken. Veel gebouwen zijn mooi verlicht, zoals de Alphabet Tower, de sculptuur van Ali & Nino en natuurlijk het reuzenrad. We wandelen een stukje langs de boulevard. Er zijn een jongen en meisje aan het zingen en het klinkt best goed. We blijven even luisteren. Dan vinden we het wel mooi geweest voor vandaag.


Dag 10 – Zondag 24 april 2022

Weer: Heerlijk, 24 graden
Doel: Toeren naar Mestia
Gereisd: Batumi – Mestia, 281 km
Hotel: Sunrise Hotel, €56,-

Batumi naar Mestia

Ontbijt is inclusief en vanaf half 9 op de vierde verdieping. Daar blijkt een heus dakterras met uitzicht over de stad en op de Alphabet Tower. Het ontbijt is in buffetvorm en er is best veel keuze, ook met lekkere gebakjes, gebakken ei, worstjes, etc. Prima te doen. Na het ontbijt pakken we verder in en om half 10 gaan we op pad, nu naar de Georgische bergen. Eerst moeten we weer het stuk langs de kust terugrijden. Dan nog een eind door het binnenland.


Onderweg

Georgische huizen

Zoals we gisteren ook al zagen, is Georgië duidelijk een heel stuk welvarender dan buurland Armenië. Gisteren zagen we dat aan de wegen en de auto’s, vandaag aan de dorpen. We zien eigenlijk alleen vrijstaande huizen van 2 verdiepingen. Okay, ze hebben wel onderhoud nodig en blijkbaar kun je met golfplaat veel doen, maar toch. Hier geen wegen vol Lada’s en stinkbusjes. Die komen we een stuk minder tegen.


Georgische huizen

Kaukasus bergen

Moesten we in Armenië vooral gaten in de weg vermijden, hier moeten we vooral slalommen om loslopende koeien. En varkens. En af en toe een stel eenden. Er zijn wel wat slechte stukken weg, maar beduidend minder dan in Armenië. Wat ook opvalt: de begraafplaatsen. Die waren in Armenië ook al bijzonder, met de getekende portretten van de overleden geliefden. Hier in Georgië zien we een nieuwe variant.


Weg naar Mestia

Weg naar Mestia

Het is vandaag zondag en dan brengen de mensen blijkbaar tijd met hun geliefden door. Ook als die dood zijn. Dan gaan ze gewoon met zijn allen naar de begraafplaats. Eten en drinken mee, tafels en stoelen erbij, prima besteding van de zondag. Nu snap ik ook waarom veel graven een soort carport hebben. Dan zit je uit de zon of droog. We rijden verder tot aan de bergen. Vanaf ons beginpunt is dat zo’n drie uur rijden.


Weg naar Mestia

Weg naar Mestia

Die route is eigenlijk niet heel interessant. Maar als we eenmaal aan de bergrit beginnen, dan wordt het spectaculair! Het is hier wel geweldig mooi. We zijn op weg naar Mestia. Dat is de (toeristische) uitvalsbasis voor de Svaneti regio. Dit gebied is erg afgelegen, doordat het ongeveer 6 maanden per jaar besneeuwd is. Daardoor zijn de wegen hier in de bergen van de Kaukasus ook niet al te best en is de regio lang afgesloten geweest van de moderne wereld.


Weg naar Mestia

Weg naar Mestia

De bewoners van de Svaneti regio, de Svans, hebben zo heel lang hun eigen tradities, taal, keuken en architectuur kunnen behouden. Ze waren natuurlijk op zichzelf aangewezen. Om hun gemeengoed te beschermen tegen de buitenwereld, had elke familie een eigen toren, de koshki. Deze torens fungeerden als woontoren, schuiltoren en uitkijktoren. Zo zagen ze gevaar al op tijd aankomen. Deze torens zijn het kenmerkende beeld voor deze regio.


De eerste toren

Weg naar Mestia

Sinds er een geasfalteerde weg is aangelegd naar Mestia, is de regio iets minder geïsoleerd. Tenminste, in die 6 maanden dat er geen sneeuw ligt. Mestia is dan ook helemaal ingesteld op toeristen. Vanaf hier kun je nog steeds de vrij afgelegen dorpjes in de bergen bezoeken. Dat wordt Ushguli genoemd, de hoogstgelegen bewoonde enclave van Europa. Behalve dat dat niet echt zo is en dat het ook niet echt in Europa ligt. Maar dat mag de pret niet drukken.


Weg naar Mestia

Haarspeldbochtje

Dat het hier meer toeristisch wordt, merk je trouwens aan de prijzen in Mestia. Accommodatie is er bijvoorbeeld een stuk duurder dan in de rest van Georgië. Goed, wij zijn ook op weg naar Mestia. De weg ernaartoe varieert van gewoon tot barslecht. Het is dan wel geasfalteerd, er zitten veel slechte stukken in. Ik denk dat de smeltende sneeuw het wegdek weinig goed doet. Over het stuk van 100 kilometer doen we ongeveer 3 uur. Dan kun je denk ik wel invullen hoe de weg is.


Weg naar Mestia

Weg naar Mestia

Neemt niet weg dat de uitzichten fenomenaal zijn. We kijken regelmatig tegen spierwitte bergtoppen aan. We maken ons wel een beetje zorgen om de band die we in Jerevan moesten oppompen. Die was namelijk veel te hard opgepompt, waardoor hij nu wel erg op spanning lijkt te staan. En met keiharde banden rijdt het nog ongemakkelijker op dit soort wegen. We hebben ook weinig zin in een klapband, dus laat Andy er wat lucht uitlopen. Zo, dat rijdt wat prettiger.


Mestia zelf

Mestia zelf

Voor zover dat kan op deze weg. We komen ook wat tunnels tegen. Die zijn onverlicht. Dan zie je die idioot diepe kuil niet aankomen… Om drie uur komen we in Mestia aan. Dat is best een aardige plaats, met zoals verwacht veel hotels en restaurants. Alles voor de toerist. Ons hotel ligt bij het schattige kerkje. We krijgen een kamer op de 4e verdieping, zonder buren onder of boven ons. Wel is er een dakterras, waar natuurlijk ook de andere gasten gebruik van kunnen maken.


Downtown Mestia

Downtown Mestia

We checken in en regelen meteen voor morgen een excursie. Want ook wij willen naar Ushguli. Maar niet met eigen auto. Dat gaat onze sport-Mazda niet trekken. We regelen een auto-met-chauffeur, wat ons 200 lari gaat kosten, een kleine 65 euro. We zijn dan de hele dag op pad, als het goed is. Nu een kop koffie en genieten van het uitzicht vanaf het dakterras. Dan rijden we op en neer naar het centrum, om boodschappen te doen: we slaan drinken en koekjes in.


Uitzicht hotel

Uitzicht hotel

Om een uur of zes gaan we weer naar het dorp, nu voor het avondeten. We gaan bij Café Laila op het terras zitten en bestellen weer allerlei Georgische gerechten: ojakhuri (aardappels, ui, rundvlees), brood gevuld met een soort gyrosvlees, gegrild varkensvlees en frietjes. Veel teveel weer, maar wel lekker. We rekenen af, 60 lari, en gaan terug naar het hotel. Daar gaan we eens bijkomen van de vermoeiende maar mooi rit hiernaartoe.


Dag 11 – Maandag 25 april 2022

Weer: Zonnig, 13-24 graden
Doel: Ushguli regio bezoeken
Gereisd: Mestia – Ushguli, 90 km
Hotel: Sunrise Hotel, €56,-

Ushguli

Er staat om 9 uur ontbijt voor ons klaar. Veel te veel natuurlijk, maar het is wel lekker en gevarieerd. Als we vol zitten, wachten we tot ons busje komt. We worden namelijk om 10 uur opgehaald voor onze excursie naar Ushguli. Ons vervoer is een Mitsubishi busje, type Delica, met 4 wheeldrive. De chauffeur is vriendelijk maar zegt niet veel. Volgens mij spreekt hij niet of nauwelijks Engels.


Onze 4×4 voor vandaag

Prima weg

We gaan op pad. Al vrij snel zien we dat we deze route echt niet met onze Mazda hadden kunnen rijden, dat had hij nooit overleefd. Zoals gezegd is dit gebied ongeveer 6 maanden per jaar afgesloten van de buitenwereld, vanwege de sneeuw. Nu in april smelt de sneeuw en het smeltwater heeft hier en daar stukken weg weggeslagen. Je hebt die 4×4 echt nodig! Respect ook voor onze chauffeur, die blijkbaar de weg goed kent.


Beetje modder

Door de waterval

Hij laat zich in elk geval niet verrassen door kuilen of slechte stukken. Op een punt stroomt een waterval over de weg. Daar moeten we doorheen. Wat het extra uitdagend maakt, is dat die waterval een stuk wegbedekking heeft weggespoeld.  Andere stukken van de route bestaan uit louter zand. Of modder eigenlijk, vanwege die sneeuw. Maar wat is het hier prachtig! Hoewel er lage temperaturen waren voorspeld voor vandaag, is het ook hier in de bergen erg aangenaam buiten.


Ushguli regio

Ushguli regio

De zon schijnt, de lucht is blauw, de sneeuw wit, de bomen groen. Wat wil je nog meer? Na ongeveer 1,5 uur hobbelen komen we aan bij de vijf hooggelegen plaatsjes met de bijzondere torens. Onze chauffeur stopt op een aantal punten, zodat we foto’s kunnen maken. Aan het einde van de route worden we denk ik verondersteld zelf te gaan wandelen. Ja, daar zijn we niet zo van. We kijken wat rond in het plaatsje.


Ja, prima weg

Ushguli regio

Dat is niet heel gemakkelijk, want ook in het dorp bestaat de weg uit modder, kuilen en stenen. En poep. Koeienpoep, hondenpoep, het is er allemaal. Bij het café waar we waren gestopt, zijn een aantal mannen. Kennissen van de chauffeur, denk ik. Ze vragen waar we vandaan komen en hoe lang we hier zijn. Het kan hun goedkeuring verdragen dat we 2 weken in Georgië verblijven. Nou ja, waarvan 1 week Armenië.


Torendorp

Torendorp

Anyhow, we kijken wat rond en gaan dan eens vragen of er koffie is. Dat is er, klein stukje terug. Daar is een soort restaurant, waar 2 moekes bezig zijn met allerlei heerlijke gerechten. Of we willen eten. Alleen wat drinken graag. Vers gezette koffie kennen ze hier trouwens niet, overal krijg je oploskoffie. Ook goed. Ik heb bij nader inzien best trek in een chuchkhali, dus die vraag en krijg ik. Dat is die Georgische snicker: een nootstengel met fruitsapdeegsel.

Als we de koffie op hebben, stappen we weer in ons busje en beginnen we aan de terugweg. Denk dat de weg verder omhoog momenteel niet begaanbaar is. Is ook niet verwonderlijk, als je kijkt hoe de weg er hier bij ligt. We moeten uiteraard hetzelfde stuk terug, maar dat is geen straf! Om 2 uur zijn we terug bij het hotel. De receptioniste is wel een beetje verbaasd, dat we zo snel terug zijn. Tja, we hadden geen zin om een hele wandeling te maken, dus hier zijn we weer.


Ushguli regio

Ushguli regio

Maar we vonden het fantastisch! Deze excursie kostte trouwens 200 lari, we hebben 220 betaald. Zo, nu eerst een kop koffie. Da gaan we nog even naar het dorp, op zoek naar een benzinepomp. We hebben gisteren iets teveel lucht uit de band gelaten, want nu is hij weer te zacht. Bij ons kun je bij elke benzinepomp je banden oppompen. Hier niet. De benzinepomp-meneren zijn ook niet heel behulpzaam, we weten in elk geval niet waar we dan wel naartoe kunnen.


Mooie toren

Torendorp

We komen een politieauto tegen en Andy houdt de beste agent aan. Hij spreekt een beetje Engels en is zeer bereid ons te helpen. Toevallig staan we voor de deur van een zelfwasstraat en daar is ook een banden-oppomp-apparaat. Hij wijst het ons en kijkt later nog even of het lukt – er moet een muntje van 1 lira in. Die hebben we gelukkig nog. Andy pompt de band op en kijkt ook meteen even wat er toch dat lawaai maakt, onder de auto.


Ushguli regio

Ushguli regio

Er zit een hele rubber band los bij de bumper. Die hoeft niet mee terug… We hopen maar dat de bumper wel vast blijft zitten. We hebben onderweg genoeg auto’s gezien zonder bumper. Okay, dat was vooral in Armenië, maar toch. Nu we toch in het dorp zijn, gaan we meteen de wachttorens die hier staan, bekijken. Het zijn er best wat namelijk en ze zien er goed uit. We maken een klein wandelingetje langs een aantal.


Ushguli regio

Lekkere hapjes

Dan terug naar de kamer. Het is ondertussen erg warm geworden, 24 graden. En er werd steeds maar max 13 voorspeld. Mooi niet dus. Bij ons hotel is een dakterras en daar ga ik eens lekker liggen zonnebaden. Zonnebrandcrème mee, stoelkussen op de grond en ik heb een fijn ligbedje in de zon. Voor het avondeten gaan we naar hetzelfde restaurant als gisteren. We zijn de enige gasten, lijkt het.

Waarschijnlijk zijn we wat vroeg, want als we klaar zijn, komen er meer mensen. Anyhow, ik bestel weer khudari, het met rundvlees gevulde brood. En een Griekse salade. Zo jammer dat daar royaal koriander door zit. En ook zo jammer dat we zijn vergeten te zeggen dat we dat absoluut niet lusten. Nou ja, het zit er al door. Andy neemt vandaag een pizza. Alles bij elkaar toch wel lekker, voor 57 lari. Zo, nu terug naar het hotel. Nog even op het dakterras zitten, film kijken en lekker slapen.


Dag 12 – Dinsdag 26 april 2022

Weer: Warm, 26 graden
Doel: Toeren naar Kutaisi
Gereisd: Mestia – Kutaisi, 243 km
Hotel: Kutaisi Sunrise, €30,-

Mestia naar Kutaisi

Vandaag verlaten we Mestia weer en rijden terug naar de begane grond. Maar eerst ontbijt. We hebben gevraagd of we dat om half 9 mogen en dat mocht. Het is weer erg uitgebreid, veel teveel maar wel lekker! Dan pakken we onze spullen en vertrekken. Oh, de probleemband is weer wat leeggelopen, die heeft nog wat lucht nodig voor we die slechte weg terug rijden. Aan het einde van het dorp is een bandenboer. Daar gaan we eens vragen.


Mooie route terug

Mooie route terug

We ontmoeten er het stel dat gisteren bij hetzelfde restaurant kwam eten en waarvan wij dachten dat het Oostenrijkers waren. Zo klonken ze volgens ons, dus Andy groette ze met een “Gruss Gott”. Het blijken Zwitsers te zijn, die sinds augustus 2021 in Kutaisi wonen. Hier in Georgië dus en toevallig gaan wij daar nu naartoe. Ze zijn met de camper gekomen en hebben een motor met zijspan verscheept. Die heeft nu een lekke band, vandaar dat zij ook bij de bandenboer zijn.


Watervalletje

Bijbehorende rivier

Onze band wordt even opgepompt. Nee joh, kost niets. Nou, enorm bedankt! Wat zijn de mensen hier toch ontzettend aardig en behulpzaam! Je moet ze soms even op gang helpen, maar laten we eerlijk zijn: wij praten ook niet meteen voluit tegen vreemden. Goed, we kunnen aan de terugweg beginnen. Dat is 90 kilometer de berg af en daar doen we ruim 2 uur over. Want ja, die weg is nog steeds op veel stukken erg slecht.


Dam!

Bij de dam

En wij hebben hier absoluut de geschikte auto niet voor. Beetje dom, dat ze hier zulke auto’s verhuren en er ook nog eens 19” velgen onder doen. Gisteren schoot al iemand in de lach, die vroeg met een grijns of we daarmee naar Ushguli waren geweest. Het is in elk geval niet prettig rijden met zo’n lage auto en zulke lage banden. Maar goed, we halen het toch. Aan het einde van de bergweg is een dam, waar we even gaan kijken.


Typische begraafplaats

Typische begraafplaats

Dan weer verder. Bij Dzjvari slaan we af, want Google Maps zegt dat dat moet. Lijkt ons een beetje een smal weggetje. Als we weer moeten afslaan en grind zien, besluiten we om te draaien. Het blijkt namelijk een “witte” weg te zijn. De gele weggetjes zijn soms al niet best, we hebben weinig vertrouwen in de witte varianten. Dus rijden we terug en gaan dan via Zugdidi over de E60. Dat is een groot deel van de route die we eergisteren ook reden.


Met een afdakje

Comfortabel graf

Onderweg komen we weer langs die bijzondere begraafplaatsen. We stoppen er bij eentje – vandaag zijn er geen mensen, we kunnen rustig even rondkijken. De graven lijken een soort kleine skyboxen, met een graf, foto’s en/of tekeningen van de overledene, een eethoek, drinken en nog een verdwaalde sinaasappel. Bijzonder hoor. We rijden vandaag door de binnenlanden, naar Kutaisi. Die binnenlanden lijken bijna helemaal aaneengesloten te zijn met bebouwing. Het is niet een superinteressante route.


Gelati klooster

Gelati klooster

Rond drie uur zijn we in Kutaisi, waar we vannacht slapen. Daar is het druk. Het is dan ook een behoorlijke plaats. Voordat we naar ons hotel gaan, gaan we eerst het Gelati klooster bekijken. Ja, alweer een klooster. Deze staat op de werelderfgoedlijst en is van binnen erg mooi, zeggen ze. Nou, dat zullen we nog wel eens zien! Inderdaad, het is van binnen ook erg mooi. Het is een complex van gebouwen, waar net een bijeenkomst van een hoop geestelijken is.


Gelati klooster

Gelati klooster

Verder staat minstens de helft van het hoofdgebouw in de steigers, zowel van binnen als van buiten. Dat is dan weer jammer. Maar ja, je doet er weinig aan. Als we zijn uitgekeken, gaan we terug naar de stad, op zoek naar ons hotel. We vinden het adres, maar er lijkt niemand thuis. Naast het pand is een soort reisbureau. Nee, die heeft nog nooit van ons hotel gehoord. En spreekt geen Engels. Bijzonder, als je een reisbureau hebt.

Ze heeft wel wifi. Ha, daar maak ik mooi gebruik van om het hotel een bericht te sturen. Ik krijg meteen antwoord: de vader van de eigenaar komt eraan. En dat klopt. We vragen hoe het zit met parkeren. Ja, dan moeten we even een blokje omrijden. Aangezien de beste man geen Engels spreekt, nodigen we hem uit in de auto zodat hij de weg kan wijzen. We rijden dat rondje en komen zo achter het gebouw uit. Daar is een binnenplein waar we kunnen parkeren.


Er is een feestje

met geestelijken

Onze kamer is een lange trap op en dan binnenin nog eentje… Het is klein, wat verouderd, maar fijn. Kost ook maar 90 lari, ongeveer 30 piek. We krijgen heerlijke homemade cake van de vader en als we willen ook wijn. Dat laatste hoeft niet, maar toch bedankt. De cake is trouwens heerlijk. Dan gaan we onze spullen halen. Op het plein is een groepje pubers aan het werk gezet met een stapel stenen. Die moeten ze netjes opstapelen.

Andy kijkt eens naar de koffer en kijkt eens naar de trap. Hij kijkt eens naar de pubers en naar het briefje van 5 lari dat hij in zijn zak heeft. Hij zwaait ermee naar de jongens. Het duurt heel even, dan snappen ze wat we willen. Er komen er een paar aangerend. De snelste krijgt de 5 lari en brengt de koffer de trap op. Ziezo, ook weer geregeld. Oh, er reden net 2 mannen weg, die volgens mij bij die jongens hoorden. Ze keken en luisterden wat er gebeurde. Ze hadden er grote lol om.


Kutaisi

Kutaisi

Zo, nu eerst een kop koffie. Dan gaan we op pad, kijken of we iets te eten kunnen vinden. Het centrum van Kutaisi is best aardig, met een mooi park en een grote rotonde met daar wat mooie gebouwen omheen. In het midden is een indrukwekkende fontein. We zien een Georgisch restaurant en gaan buiten zitten op het terras. We bestellen allebei shaslick, Andy van varkensvlees, ik van kip, met Mexicaanse aardappeltjes erbij.

Mijn kip en de aardappeltjes komen al snel. Het vlees van Andy niet. Ook niet nadat we vagen waar het blijft. En zeker niet binnen de toegezegde 3 minuten. Weet je wat, laat maar. Mijn eten is al lang en breed op en Andy zit al bijna vol door de aardappeltjes. We willen betalen en weg. Uiteraard betalen we niet voor het vlees van Andy. Twee deuren verder zit een ijssalon. Mooi, dan nemen we daar een toetje, heeft Andy ook genoeg gegeten.


Kutaisi

Kutaisi

We wandelen terug naar het hotel. Daar nemen we nog een koffie en dat drinken we lekker op het dakterras op. Oh ja, want we hebben een dakterras. En het is heerlijk buiten. We teksten de eigenaar, want we moeten nog betalen. Die komt rond 9 uur. Een hele aardige man, vol verhalen. We vertellen van de jochies en de koffer. Hij moet er om lachen, maar zegt ook meteen dat we hem morgen moeten teksten, dan brengt hij de koffer naar beneden. Gratis. En hij brengt nog even een bordje lekkers. Het is fruit en chocola in een soort gelatine. Het is erg lekker! Als we willen, kunnen we ook nog wijn krijgen. Dat hoeft niet, maar alweer toch bedankt.


Dag 13 – Woensdag 27 april 2022

Weer: Heerlijk, 24 graden
Doel: Toeren naar Kazbegi
Gereisd: Kutaisi – Stepantsminda, 332 km
Hotel: Mount Inn Kazbegi, €45,-

Kutaisi naar Stepantsminda

We zijn op tijd wakker en kunnen daardoor ook op tijd weg. We hebben zelf de bagage naar beneden gesjouwd en de eigenaar een berichtje gestuurd dat we er weg van zijn. Hij komt ons nog even uitzwaaien. We laden de auto in en kijken even of er in de buurt iets open is voor ontbijt. Nope. Dan gaan we, we zien vast wel iets. Inderdaad, een klein supermarktje, waar ze broodjes met iets verkopen. Geen idee wat het iets is. Het is geen jam, het is geen pasta, het heeft wel een subtiele smaak. Prima te doen.


Waarom al die vrachtwagens?

Niet om potten te kopen

We rijden verder door het binnenland, naar de andere kant van het Kaukasusgebergte van Georgië. Het eerste stuk gaat best aardig. Eerst nog wat bebouwde kom, dan een stuk snelweg. En dan weer die lange, lange weg waar dat Chinese wegenbouwproject aan de gang is. En dat ook vandaag voor geen meter opschiet. Voorbij Surami houdt het gelukkig op en krijgen we een tweebaansweg.


Servicestation

Langs de E60

Bij Mtscheta moeten we eraf, naar de Military Highway. Dat is een van de mooiste routes in Georgië, zeggen ze. Deze weg gaat helemaal door naar Rusland. Het is daarom ook een populaire route voor vrachtwagens. Die om onduidelijke reden allemaal langs de kant van de weg staan. Kilometers lang, ik denk wel 2.000 stuks. Staan allemaal stil. Ze komen uit allerlei landen: Belarus, Kazachstan, Kirgistan, Rusland, veel uit Turkije en natuurlijk ook uit Armenië en Georgië. Geen idee waarom ze stil staan.


Military Highway

Military Highway

Wij kunnen aardig doorrijden en dat doen we ook. Deze route wordt langzaam steeds mooier en mooier en we zien weer besneeuwde bergen. In Ananuri is een fort. Het ligt pal aan de weg, met een grote parkeerplaats en souvenirstalletjes. We gaan een kijkje nemen. Als ik door het fort loop, hoor ik de tegemoetkomende mevrouw zeggen “wat is het toch lekker weer”. “Heerlijk”, antwoord ik. Ze kijkt even verbaasd en bevestigt het dan.


Ananuri fort

Ananuri fort

We vervolgen onze weg en komen steeds meer sneeuw tegen. Daardoor is de weg op sommige stukken wel weer slecht, helaas. In Gudauri wordt geparasaild. We gaan even kijken. Of we ook willen. Is gratis… Neu, doe maar niet, wij blijven lekker op de grond staan. We kijken even hoe een parasailer wegzweeft. En vragen aan de para-dames of zij misschien weten waarom er zo onnoemlijk veel vrachtwagens langs de kant staan. Volgens haar zijn ze allemaal op weg naar Rusland en dat is soms eenrichting, vanwege de sneeuw. Ze moeten wachten tot ze verder kunnen.


Parasialers

Daar gaat ‘ie

Wij gaan ook verder, naar het Gudauri uitkijkpunt. Daar is inderdaad een fantastisch uitzicht. Het uitkijkpunt zelf is ook best bijzonder, hoewel misschien wat misplaatst. Er staat namelijk een halfronde muur-op-pootjes: het Russisch-Georgisch Vriendschapsmonument. Dat werd in 1983 gebouwd ter ere van het 200-jarige bestaan van het Verdrag van Georgiejevsk en de langdurige vriendschap tussen Rusland en Georgië.


Gudauri uitkijkpunt

Gudauri uitkijkpunt

Wat niet helemaal waar is, want er zijn herhaaldelijk spanningen tussen beide landen, met als toppunt de oorlog in 2008. Anyhow. Het monument staat aan de rand van de berg met een prachtig uitzicht op de Duivelsvallei eronder. Aan de binnenkant van het bouwwerk is een groot, kleurrijk tegelmozaïek te zien met scenes uit de Russische en Georgische geschiedenis. Om er te mogen kijken of eigenlijk weer met de auto weg te rijden, moeten we 3 lari parkeergeld betalen. Vooruit maar.


Gudauri uitkijkpunt

Gudauri uitkijkpunt

We gaan weer door, voor het laatste stuk naar ons onderkomen voor vanavond. En dan snappen we waarom het hier mogelijk eenrichting is. De weg op dit stuk is best slecht. Er zijn ook haarspeldbochten en smalle tunnels. Dat is lastig passeren voor 2 vrachtwagens. Want ze komen ons wel tegemoet, hoewel niet in zo’n grote aantallen als er langs de kant staan. We klimmen naar 2400 meter hoogte en rijden tussen sneeuwwanden door. Best bijzonder!


En wat een uitzicht!

Majestueus

Dan zien we in de verte Stepantsminda liggen. Oh ja, want Kazbegi werd in 2006 omgedoopt naar Stepantsminda. Zo heette het vroeger al en nu dus weer. Hier slapen we in elk geval vannacht. Vlakbij is de Gergeti kerk en dat is hét bekende plaatje van Georgië. Google er maar eens op, dan krijg je geheid een foto van dit kerkje op de berg te zien. We zoeken en vinden onze guesthouse voor vanavond. En hebben daar onze bedenkingen bij…


Ouwe Kamaz

Military Highway

Het ziet er wat oud en simpel uit. We gaan wel even kijken. De eigenaresse vraagt of we hebben gereserveerd. Nee, liegen we. Oh, dan heeft ze nog wel een andere kamer vrij. We denken er even over na… Kijken we eerst of we iets beters kunnen vinden. Vanwege de Gergeti kerk is Stepantsminda aardig toeristisch en er zijn legio hotels. We rijden daarom naar een volgend hotel. Dat ziet er netjes uit.


Zoveel vrachtwagens!

Military Highway

We kijken eerst naar de kamer: die is prima, modern met een moderne badkamer. Doe die maar. Kost 140 lari. Dat is 35 lari meer dan het gereserveerde guesthouse, maar geen probleem. We kunnen de auto op het terrein kwijt, dat is handig. Helaas is de lift stuk, maar de dame in charge helpt even met de bagage. Er is op onze verdieping ook een uitgang, die kunnen we morgen mooi gebruiken om de bagage in de auto te laden.


Gergeti

Gergeti fort

Net als we op ons balkonnetje een kop koffie staan te drinken, komt er een andere auto aan. Het blijken de Nederlanders van bij het fort te zijn. We zwaaien. Als de koffie op is, gaan we er nog even op uit, om dat kerkje van Gergeti van dichtbij te bekijken. Dat is tenslotte de hele reden dat we in Georgië zijn. We kunnen de kerk trouwens vanuit onze hotelkamer zien. Maar nu rijden we er ook naartoe.


Gergeti kerk

Gergeti kerk

Daarvoor moeten we de berg op, 7 haarspeldbochten door en een stuk over een eenbaansweggetje rijden. Maar dan heb je ook wat: geweldig uitzicht op de kerk met de witte bergen erachter. Magnifiek! We gaan het van nog dichterbij bekijken, we zijn hier nou immers toch. Als we zijn uitgekeken, dalen we weer af naar beneden en terug naar ons hotel. Daar nemen we nog een kop koffie.

We hadden net besloten om een blokje om te gaan, kijken of we een leuk restaurant zien. Het begint echter hard te regenen. Er was voor heel de dag regen voorspeld, wij mogen absoluut niet klagen met dit late buitje. Maar een blokje om zien we nu niet zitten. Ons hotel heeft ook een restaurant. Wij doen niet moeilijk, we eten wel hier. Andy neemt kipvleugeltjes met friet, ik gebakken vis met aardappeltjes. Smaakt best aardig.


Gergeti kerk

Gergeti kerk

We rekenen meteen af en zien dan dat het toch droog is geworden. Gaan we alsnog een blokje om. Niet dat er veel te beleven is, we zijn ook zo weer terug. En dan doen we verder waar we goed in zijn: relaxen en daarna lekker slapen.


Dag 14/15 – Do 28/vrij 29 april 2022

Weer: Warm, 27 graden
Doel: Terug naar Tbilisi + terugvlucht
Gereisd: Stepantsminda – Tbilisi, 332 km
Hotel: Hotel Nicolas, €32,-

Stepantsminda naar Tbilisi

En dan is het alweer onze laatste vakantiedag. Man, wat gaat dat hard! We rijden vandaag dan ook terug naar Tbilisi. Via diezelfde prachtige Military Highway. We zijn al vroeg wakker, dankzij slechte matrassen en een rothond die al vroeg afging. Het ontbijt is inclusief, maar pas vanaf 9 uur. Eerst even online inchecken voor onze vlucht. Als dat is geregeld, kijken we naar buiten en zien een strakblauwe lucht. Achter het schattige kerkje…


Nog even de berg op

Kerkje ligt er mooi bij

Het ontbijt is dus pas vanaf 9 uur, het is nu 8.15. Kunnen we prima nog een keer op en neer naar de Gergeti kerk. We komen niemand tegen en bovenaan de berg blijken wij ook de enige mensen te zijn. Kunnen we tenminste rustig nog wat foto’s maken van hét beeld van Georgië. Dan weer naar beneden en ontbijten. Er is een soort spaghetti met gebakken ei en gebakken ham. En er is brood met jam of smeerkaas. En cakejes. Vinden wij allemaal prima.


Het rijk alleen

Gergeti kerk

Als we vol zitten, pakken we de laatste pullen in en zitten we om 9.15 in de auto. De weg terug is natuurlijk ook weer mooi. Nu zien we bij Bidara het stuk travertijn en daar stoppen we even. Dit is dezelfde natuursteen dat je bijvoorbeeld in Yellowstone National Park in Amerika ziet. Gisteren reden we hier natuurlijk ook langs, maar toen hebben we het blijkbaar gemist. Nu stoppen we heel even. Dan weer verder.


Al die vrachtwagens!

Military Highway

Kwamen we gisteren langs een stuk met aan beide kanten sneeuwwallen, vandaag lijkt dat te zijn verdwenen. Het zal wel. Misschien dat we vandaag een tunnel hebben genomen waar we er gisteren omheen reden? Dat kan namelijk. Anyhow, we komen weer langs het uitkijkpunt in Gudauri en het fort in Anapuri. Na zo’n 2 uur rijden zijn we in Mtscheta. Daar is, je verwacht het wederom niet, een prachtige kathedraal: die van Svetitschoveli.


Bidara Travertines

Bidara Travertines

Dat het een mooie kathedraal is weten de mensen in Mscheta ook, want eromheen zijn allemaal souvenirwinkeltjes en terrasjes. Vooruit, we lusten wel een bak koffie/thee. Kunnen we meteen even plassen. Dan gaan we het complex van de kathedraal bekijken. Het is inderdaad erg mooi. Mtscheta ziet er trouwens verder ook uit als een leuke plaats. Denk dat je er prima wat tijd kunt doorbrengen.


Bidara Travertines

Military Highway

Wij rijden weer verder, naar de Chronicle of Georgia. Dit monument bevindt zich bovenop een berg bij Tbilisi en vertelt de geschiedenis van Georgië. We zijn er al bijna, het ligt vlakbij Mtscheta. We parkeren en lopen naar de voet van het moment. Bovenaan een trap staan 16 pilaren van elk een metertje of 30 hoog. Op de pilaren zijn sculpturen aangebracht, die samen een verhaal vertellen. Denk ik. Ik spreek niet zo goed Sculpturiaans. Ze zijn in elk geval wel indrukwekkend.

Wat ook indrukwekkend is, is het uitzicht dat je vanaf hier hebt op de stad. Zo zie je pas hoe groot Tbilisi eigenlijk is. Het is inmiddels aardig warm geworden, graadje of 27 maar liefst. We gaan daarom maar eens op zoek naar ons hotel, kunnen we een beetje afkoelen. Het hotel ligt in het oude centrum van Tbilisi. We kunnen de auto voor de deur op de stoep kwijt, volgens de eigenaar staat hij daar prima. Vinden wij ook, wel zo gemakkelijk zo pal voor de deur.


In Mscheta

Svetitschoveli klooster in Mscheta

Onze kamer is ook prima. Er is airco, een nette douche en genoeg plek om onze zooi te organiseren. We blijven er toch geen hele nacht, want onze vlucht gaat om 4 uur. Vannacht. Maar zo hebben we tenminste een plek om bij te komen, een kopje koffie te drinken, nog even te douchen, dat soort dingen. Wel zo prettig. Als we een beetje bijgekomen zijn, wandelen we naar de rivier. Daar gaan we wat mensen kijken.

Vlakbij de waterval nemen we op een terrasje wat te drinken. De jongen is geloof ik teleurgesteld dat we niets willen eten. Tja, daar is het nog te vroeg voor. Tegen half zes gaan we terug naar ons hotel. De eigenaar komt tussen half zes en zes, zodat we kunnen afrekenen. Zo, als dat geregeld is, gaan we terug naar de stad, om een hapje te eten. We kiezen restaurant Hide. Ik neem weer een kachapuri, het met kaas en ei gevulde brood.


Chronicle of Georgia

Chronicle of Georgia

Andy kiest een hamburger met frietjes. Het duurt erg lang voor mijn eten komt, Andy heeft dat van hem al op. Maar dan heb je ook wat: een lekker brood dat erg machtig is. Ik kan het net niet helemaal op En ik wilde eigenlijk ook nog een paar khinkali’s bestellen… Die gingen alleen per 10 en dat vonden we een beetje veel van het goede. Als we het eten op hebben, gaan we eerst weer terug naar het hotel. Tja, je moet wel eens plassen.

We twijfelen wat we nu gaan doen. We hebben niet zo’n zin om 5 uur op de hotelkamer te wachten, dus gaan we nog een keer naar de stad. Nu helemaal naar de waterval, want die zou ’s avonds mooi verlicht zijn. Dat mooie valt wel mee, maar het is toch een leuke wandeling. Als we weer teruglopen, zien we nog net het einde van een Georgische dans, in een restaurant. Leuk hoor. Er is sowieso veel muziek in de stad, er treden her en der bandjes op. De sfeer is prettig in de hoofdstad van Georgië.


Chronicle of Georgia

Chronicle of Georgia

Wij vinden het nu wel echt mooi geweest. We gaan naar ons hotel. Lekker douchen, frisse kleren aan, nog een beetje relaxen en dan naar het vliegveld. We kunnen de auto inleveren op de parkeerplaats waar we hem hebben opgehaald. Daar horen we dat we onderweg een bekeuring hebben gekregen. Ergens op weg naar Batumi. We betalen die meteen even: kost omgerekend €16,-. Verder is alles in orde, dus we kunnen de bagage gaan inchecken.


Uitzicht op Tbilisi

Groot hoor

Er wordt gevraagd naar onze online gezondheidsverklaring. Huh, voor welk land? Voor België. Stom, ik ben helemaal vergeten te kijken wat er nodig is om terug te vliegen. COVID-wise, dat is. Sterker nog, we waren al bijna vergeten dat er corona is. Behalve tijdens het vliegen hoefden we nergens een mondkapje op of waren er andere maatregelen. We komen nu uit een niet-Schengenland terug en dan gelden er nog wel wat regels. Zoals het online formulier.


Ja, leuke stad

Zomaar een gebouw

Ik log snel in op de gratis wifi van het vliegveld, zodat ik voor ons beiden de gevraagde formulieren kan invullen. Dat is nog even een klusje, vooral als je dat op een telefoon en onvoorbereid moet doen. Maar het lukt en we kunnen onze koffers inchecken. Dan door de douane, de controle en naar onze gate. We wachten tot we kunnen boarden. De vlucht naar Istanbul is prima. Wel vol, we hebben een buurman. En in het vliegtuig moeten we weer een mondkapje op.


Bij de waterval

Bij de waterval

We krijgen een warme maaltijd en 2,5 uur later landen we in Istanbul. Deze keer kunnen we meteen door naar Brussel. Dit vliegtuig is erg groot, met 2-4-2 rijen, en bijna leeg. Dat is fijn, want dan kunnen we een vrije rij van 4 pakken en lekker languit liggen. Zo kunnen we heerlijk slapen. Tot er weer een maaltijd komt natuurlijk, die pikken we even mee. Na 3,5 uur landen we in Brussel, waar het 10 uur ’s ochtends is.


Bij de waterval

Georgische dansers

Eerst door de douane. Er wordt gevraagd naar onze gezondheidsverklaring. Shit, hoe tover je die tevoorschijn? De medewerker die ernaar vraagt weet het ook niet. Hij gelooft wel dat we het hebben ingevuld en laat ons door. Naar de douane. Die van mij is heel aardig. Hij vraagt waar we vandaan komen en als hij “Georgië” hoort, is hij benieuwd of dat de moeite waard is. Nou, echt wel!


Incheckbalie Tbilisi Airport

Bij de gates

We halen onze koffers op en lopen dan naar buiten, waar net een bus naar de parking aankomt. We kunnen meteen instappen. Ik blijf bij de koffers staan. Blijkbaar druk ik met mijn rugzak tegen het stopknopje. Ik vroeg me al af waarom de buschauffeur bij elke halte stopt… Dat vraagt hij zich ook af en ik word gemaand op te houden met op het knopje te drukken. Oeps, sorry… Oh, in het Belgisch openbaar vervoer geldt ook nog een mondkapjesplicht. Waren we ook even vergeten, maar werden we al gauw op gewezen.


Boven de bergen

Boven België

Zo, bij de parkeerplaats gooien we de spullen in de Swift en rijden dan naar Nederland. Uiteraard komen we bij Antwerpen weer gruwelijk in de file. Kom op zeg, het is 11 uur ’s ochtends op een vrijdag! Vlakbij de grens tanken we nog even vol, aangezien de benzine in België nog altijd een stuk goedkoper is dan in Nederland. Eenmaal thuis gaan we natuurlijk nagenieten van deze prachtige, ouderwets goede reis!


Epiloog

Dit was weer een ouderwets goede vakantie, zoals we ze graag hebben. Want wat hebben we genoten van deze twee landen. De verwachtingen waren wel wat hoog, altijd gevaarlijk, en gelukkig zijn die verwachtingen overtroffen. Beide landen zijn prachtig. De natuur is overweldigend, met name in de bergen van de Kaukasus. April was ook een uitstekende maand om te gaan. De temperatuur was al perfect, de sneeuw al aan het smelten waardoor alle wegen begaanbaar waren. Maar er lag toch nog genoeg sneeuw om de bergen van een prachtige witte laag te voorzien.

We begonnen in Tbilisi, de hoofdstad van Georgië. Dat je uitspreekt als teBIElisi, by the way. Een hele fijne stad. Je kunt heerlijk ronddwalen in de oude stad, met de oude balkonnetjes, kleine straatjes en mooie panden. En je kunt de moderne gebouwen en kunstwerken in de nieuwe stad bewonderen. Voor een appel en een ei kun je met de kabelbaan de berg op, naar het fort en het beeld van Kartlis Deda. Of gewoon voor het geweldige uitzicht.

Je kunt ook in de luchtballon. Die hangt bij de kabelbaan in de lucht. Je “dobbert” dan een beetje boven de stad, met denk ik ook een fantastisch uitzicht. In de oude stad zijn thermale baden, waar je ook als toerist gebruik van kunt maken. De buurt van deze baden is sowieso erg leuk. De koepels van de baden zijn mooi en als je een stukje verder wandelt, kon je bij een waterval. Middenin de stad. ‘Avonds is het hier verlicht en is het leuk om naartoe te wandelen of een hapje of drankje te doen bij een van de tentjes.

Van Tbilisi gingen we eerst naar Armenië. We maakten een mooie reis langs het Sevanmeer naar het zuidoosten en via Jerevan weer terug. En dat was prachtig! Armenië ligt in de zuidelijke Kaukasus en dat maakt het een bergachtig land. In april betekent dat prachtige groene velden en met sneeuw bedekte bergtoppen. Geografisch gezien ligt Armenië in Azië. Maar door lid te zijn van de Raad van Europa en om cultuurhistorische en politieke redenen wordt het land tot Europa gerekend. Dat en het ligt dicht bij Europa.

Armenië barst niet van de bezienswaardigheden. Je gaat ernaartoe voor de overweldigend mooie natuur, de zeer aardige en behulpzame mensen en de kloosters. Nou hoor ik je denken “heb je een klooster gezien…”. Toch zou ik ze niet overslaan. Het is namelijk niet alleen het klooster dat bijzonder is. Die van Haghpat is mooi en oud. Die van Sevanavank en Hayravank liggen prachtig aan het meer. Naar het klooster van Tatev ga je bij voorkeur per kabelbaan. Dat ligt spectaculair in de bergen, met geweldige uitzichten.

Die van Noravank wilden we eigenlijk overslaan, tot we zagen dat het in een prachtige kloof ligt. Het klooster zelf hebben we niet van binnen of dichtbij gekeken, de rit ernaartoe was al fantastisch. Dat geldt ook voor het Geghard klooster, daar ga je naartoe voor de mooie omgeving. En naar die in Chor Virap ga je om naar de mooie witte berg Ararat te staren, die in Turkije ligt. In Garni heb je nog ter variatie een tempel. Die hebben wij niet bezocht, omdat het toen nogal hard regende.

Rijden in Armenië is trouwens wel een uitdaging. De wegen zijn er namelijk erg slecht. Ze zitten vol kuilen en gaten en soms ontbreekt de asfaltlaag en rij je op gravel. Wij hadden totaal de verkeerde auto voor dit soort wegen – wie verhuurt er nou een Mazda 3 met sportvelgen? En heel eerlijk, ik had niet van tevoren opgezocht wat de wegkwaliteit hier is. Armenië staat voorlopig voor ons op nummer twee van landen met de slechtste wegen – Namibië staat op de eerste plaats, met de wasbordwegen.

Natuurlijk gingen we ook naar hoofdstad Jerevan. Dat bleek een hele fijne, gemoedelijke stad te zijn. Vrij nieuw, dat wel. We konden in elk geval niet zo’n authentieke oude buurt als in Tbilisi vinden. Maar wel heel prettig. Veel parken en pleinen, waar je gewoon een beetje kunt hangen en mensen kijken. Erg leuk is het Cascade Park, met alle kunstwerken het letterlijke hoogtepunt, de cascade. Langs de zijkanten van het park staan allemaal bankjes, prima plek om een beetje bij te komen van je wandeling.

Terug in Georgië genoten we van badplaats Batumi, aan de Zwarte Zee. De oude stad deed ons aan New Orleans denken, met de balkons. De boulevard is erg gezellig en omringd door bijzondere gebouwen. Spectaculair is het beeld van Ali & Nino, de twee geliefden die om elkaar en door elkaar dansen. Ook hier veel parken en pleinen en plekjes om even lekker te zitten en te genieten van de omgeving. ’s Avonds zijn de gebouwen bij het water mooi verlicht.

En dan de bergen van Georgië. Nog beter dan verwacht! We gingen zowel in het westen als in het oosten richting Russische grens, in het Kaukasusgebergte. Wat was dat mooi. Beide toegangswegen, naar Mestia en naar Kazbegi / Stepantsminda zijn wel slecht, maar zeer de moeite waard. Vanuit Mestia maakten we een excursie naar Ushbegi en vanuit Stepantsminda bezochten we uiteraard het Gergeti kerkje, hét bekende beeld van Georgië.

Ik kan zo nog wel even doorgaan, ik heb het nog niet gehad over de zeer aardige en behulpzame mensen of over het lekkere eten. Nou ja, dat staat hierboven allemaal beschreven. Ik denk dat het wel duidelijk is dat we een hele fijne vakantie hebben gehad, waar we nog lang met veel plezier aan terug zullen denken!


Door deze reis hebben we nu echt alle 50 Europese landen bezocht en staat onze teller nu op 70 landen totaal. En de wereld is nog groter…

Facts & Figures 2022
Continent Azië
Hoofdstad Tbilisi
Grootte tov Nederland 1,7 x groter (69.700 km2)
Aantal inwoners 3,7 miljoen / 52,9 per km2
Beste reistijd Voor- en najaar
Visum nodig? Niet voor Nederlanders
Tijdsverschil met Nederland Zomer 2 uur later, winter 3 uur
Munteenheid Lari (GEL): 1 lari = €0,33
Taal Georgisch
Facts & Figures 2022
Continent Azië
Hoofdstad Jerevan
Grootte tov Nederland 1,4 x kleiner (29.743 km2)
Aantal inwoners 3 miljoen / 101,6 per km2
Beste reistijd Voor- en najaar
Visum nodig? Niet voor Nederlanders
Tijdsverschil met Nederland Zomer 2 uur later, winter 3 uur
Munteenheid Dram (AMD): 100 dram = €0,21
Taal Armeens

 

Reacties zijn gesloten.