Moldavië dag tot dag

---

Omdat we een ochtendvlucht hebben, slapen we de avond ervoor bij het vliegveld. Bij de Ibis in Diegem. Daar kunnen we ook de auto laten staan, tegen een totale vergoeding van €88,20. Niet duur, dacht ik zo. Op donderdagavond rijden we na het werk en het eten naar Brussel. Voor het eerst sinds mensenheugenis hebben we geen file bij Antwerpen. Het is bijna niet te geloven, we kunnen zo doorrijden!

Rond half elf komen we er aan. Ik ben even vergeten welke Ibis ik had geboekt, de gewone of de budget. Het blijkt de budget te zijn. We worden erg vriendelijk ontvangen. Ik had thuis al ingecheckt en nu kunnen we eigenlijk zo naar onze kamer. Die is piepklein en een beetje warm. Dan maar slapen met het raam open.

De volgende ochtend staan we om half acht op, zodat we met de shuttlebus van half negen meekunnen. Om negen uur worden we er bij het vliegveld uitgezet. We zoeken de incheckbalie van Austrian. Daar kunnen we zelf onze koffer inchecken, easy peasy. Dan gaan we door de beveiliging en naar onze gate. As usual willen ze mijn cameratas van binnen bekijken. En wordt Andy gefouilleerd. Niks bijzonders. Dan kunnen we naar onze gate.

Ik had van huis broodjes meegenomen, zodat we niet achterlijk vroeg en gehaast hoeven te ontbijten. Die eten we nu lekker op. Als het boarden begint, wordt gemeld dat het vliegtuig overboekt is. Ze hebben twee vrijwilligers nodig om hun stoelen af te staan. Daar krijg je dan een vergoeding van € 250,- voor. Ik denk dat de vrijwilligers zijn gevonden, wan we kunnen boarden. Het is dat we een aansluitende vlucht hebben, want de volgende vlucht naar Wenen gaat al een paar uur later.

Oh ja, we vliegen dus eerst naar Wenen. Want heel gek: er gaan niet onnoemlijk veel vluchten naar Chisinau… Tarom uit Roemenië vliegt er op en Austrian uit Oostenrijk. Austrian is van onze club waar ik airmiles spaar, dus die keuze was makkelijk. Terwijl we wachten tot we kunnen opstijgen, blijkt dat ze per ongeluk iemand teveel aan boord hebben laten gaan. Die heeft nu geen zitplaats. Om onduidelijke reden moet iemand anders eruit. Die wil niet, want die reist samen met haar man. En heeft vast nog andere redenen waarom ze niet van boord wil. De dame zonder stoel wil er ook niet uit.

Dan is er een andere dame, die alleen reist en met alleen handbagage. Zij biedt haar stoel aan. Had ze ruimbagage dan was het nog een ander verhaal, want het duurt een eeuwigheid voordat je dat eruit hebt. Er wordt eerst even gecheckt of ze inderdaad op de volgende vlucht naar Wenen mee kan en dan vertrekt ze. Uiteraard onder luid en dankbaar applaus van het hele vliegtuig. De stoelloze dame kan gaan zitten en wij kunnen de lucht in. Met ruim een half uur vertraging.

Het is een uur en een kwartier vliegen. Halverwege krijgen we drinken en een snackje. We landen om 12.10 in Wenen. Onze volgende vlucht vertrekt om 12.40. Dat wordt spannend… En inderdaad, er wordt omgeroepen dat mensen met een aansluitende vlucht naar Chisinau zich even vooraan in het vliegtuig moeten melden. Helaas zitten we bijna achteraan in het vliegtuig, dus het duurt even voor we daar zijn.

Bij de uitgang worden we al opgewacht door iemand van het grondpersoneel. Samen met een andere passagier snellen we achter hem aan. Hij weet een korte route naar buiten. Daar staat een busje, waar we in worden geladen. We worden snel naar een andere terminal gereden, waar we onze paspoorten moeten laten controleren. Dan moeten we door de beveiliging en weer terug in het busje. Die brengt ons zo snel mogelijk naar ons vliegtuig. Ondertussen klets ik met die andere passagier. Het is een Belg die in Chisinau gaat jureren bij een internationale danswedstrijd. Logisch.

We komen bij het vliegtuig aan en gaan snel naar binnen. De helft van de passagiers zit al, de andere helft komt even later aan met een bus. En we dachten dat wij laat waren. Het vliegtuig zit helemaal vol. Dat hadden we nou ook weer niet verwacht, want wie gaat er nou naar Moldavië? Nou, wij en in elk geval mensen voor de danswedstrijd.

Nu we zitten, kunnen we even bijkomen. Aangezien we binnen een kwartier van het ene vliegtuig in het andere zijn gegaan, hebben we niet de illusie dat onze koffer er ook in zit. Dat had de meneer die ons over het vliegveld rondreed, ook niet. We hopen dat hij dan in elk geval vandaag nog in Moldavië aankomt. We zullen het zien.

Ook op deze vlucht van anderhalf uur krijgen we drinken en een snackje. Om 15.15 komen we aan. Dat is met het uur tijdverschil dat er tussen Moldavië en Nederland is. We worden met een bus naar de terminal gebracht, waar we meteen door de paspoortcontrole moeten. Er worden geen vragen gesteld, alleen even gekeken. We krijgen een nieuwe stempel in onze paspoorten. Land nummer 51: check!

We komen langs de bagageband en zien tot onze stomme verbazing onze blauwe koffer voorbij komen. Nou, daar hadden we dus echt niet op gerekend! Complimenten voor Austrian hoor, dat dit allemaal zo soepel ging en perfect was geregeld.

We gaan naar de uitgang en zien al snel iemand staan met een bordje met mijn naam erop. De chauffeur die ons naar ons hotel brengt. We vragen waar we geld kunnen pinnen. Hij begrijpt ons niet. Bank? Hij brengt ons naar een wisselkantoor. Nee, we zoeken een ATM. Het wisselkantoor wijst ons verder. De chauffeur was ondertussen met onze koffer naar buiten gelopen en komt nu weer terug om ons te halen. Maar we willen echt eerst geld pinnen. Met hulp van twee passagiers die Engels spreken, komen we erachter dat de chauffeur vindt dat we in het hotel moeten pinnen. Veel betere wisselkoers of zo. Oh okay, vooruit dan maar.

Na ik denk een half uurtje zijn we bij ons hotel. Ons hotel heeft geen ATM, we moeten het nog even zonder Moldavisch geld doen. Niet handig. De chauffeur kunnen we in euro’s betalen. Dat had ik ook doorgekregen. Euro’s hebben we meegenomen, dat is geen probleem. We moeten er acht betalen. We geven een tientje, laat maar zitten. Ik had namelijk op vijftien euro gerekend want dat had ik als tarief doorgekregen.

We krijgen de sleutel van kamer 12 op de 3^e verdieping. Zonder lift. Get. Gelukkig hebben we een leuke kamer, rustig gelegen en ruim genoeg, met een klein balkonnetje. Daar gaan we eens bijkomen met een kopje koffie. Als we ons weer wat mens voelen, vragen we bij de receptie waar we het beste kunnen gaan eten. Volgens de receptioniste zit er niets in de buurt, maar ze wil wel een taxi bellen om ons naar een goed restaurant te brengen. Oh helemaal prima.

De taxi is er even later en de receptioniste vertelt de chauffeur waar hij ons mag afzetten. Het is niet heel ver en het ritje kost 40 leu. We hebben dus nog geen Moldavisch geld. Wel euro’s. 40 leu is ongeveer twee euro. We geven hem vijf. Die wil hij niet, want er zit een plakbandje op het briefje en dan accepteert de bank het niet. Dan geven we een tientje en krijgen 40 leu terug. Hebben we die taxi ruimschoots betaald, lijkt me zo.

We stappen restaurant Vatra Neamului in en gaan meteen naar het terras. Het is nog aangenaam buiten, dar willen we liever zitten. De bediening spreekt best goed Engels en de menukaart heeft Engelse subtitels. Andy bestelt iets met kalfsvlees, ik iets met kip. Het duurt even voor het komt. Best lang. Maar dan heb je ook wat: het is heerlijk. Gelukkig hadden we er frietjes bij besteld. We herinnerden ons van Roemenië dat je bestelt wat je krijgt. Bestel je kip, krijg je kip. Punt. Wil je frietjes of aardappels, dan moet je dat erbij bestellen.

We nemen een toetje. Ik ben erg benieuwd wat in vredesnaam “fried ice cream” is. Gefrituurd ijs? Hoe dan? Nou, dat is ijs met een krokant laagje eromheen. Ik krijg 2 bolletjes, eentje met een soort gefrituurd deeglaagje en eentje met krokante nootjes. Het is erg lekker. Andy heeft in plaats van bolletjes ijs, blokjes ijs. Ook lekker. Ziezo, we zitten vol. We moeten 650 leu afrekenen en geven 850. Dat is 43,40 in eurootjes. Oh ja, gelukkig kunnen we met creditcard betalen, want we hebben nog steeds geen Moldavisch geld.

We vragen of er een taxi besteld kan worden. Dat kan en even later staat die voor de deur. Het is weer 40 leu. Die hadden we van de vorige taxichauffeur gekregen, dus dat komt nu mooi uit. Anders hebben we nog steeds dat rotte eurobriefje van vijf. Ziezo, nu nog drinken zien te scoren. En water, want het kraanwater wordt afgeraden om te drinken. We vragen bij de receptie van ons hotel naar een supermarkt. Die zit een klein stukje verderop om de hoek. We slaan er drinken in en wandelen weer terug. Dan is het zomaar elf uur en zit deze dag er alweer op.

---

We staan om 9 uur op, zodat we om half 10 aan het ontbijt zitten. Oh ja, nu weten we het weer: ze kunnen hier geen lekker brood maken. Tenminste, dat konden ze in Roemenië al niet. Gelukkig hebben ze wel lekkere dingetjes voor erop. En goede sterke koffie.

Vandaag gaan we op ons gemakje de stad verkennen. Om 11 uur zijn we er klaar voor en gaan we op pad.

We wandelen eerst naar het Park Katedralny. Die wandeling is heerlijk. Het is geweldig weer, een graadje of 25 al. We genieten van de zon. Wetende dat het in Nederland 14 graden is en regent, gnagna. Dit park heeft een prachtige kathedraal en een mooie beltoren. Vandaar de naam Park Katedralny.

De kathedraal lijkt wel een beetje op het witte huis. Het is trouwens een orthodoxe kathedraal, want de Moldaviërs zijn orthodox. Oosters-orthodox, om precies te zijn. Ik gluur binnen in de kathedraal. Daar krijg ik op mijn kop van een dame met een zwabber. Ik loop over de net gedweilde vloer. Oeps, sorry hoor. Ik maak nog stiekem een foto en ga dan maar gauw weer naar buiten.

Aan het andere einde van het park staat een Arc de Triomphe. Ja, ik weet ook niet waarom. Of eigenlijk wel: die is er in 1840 neergezet, om de Russische overwinning op de Ottomanen te vieren. Dus.

Als we klaar zijn met rondhangen in dit park, wandelen we naar het volgende. Dat is het Stefan cel Mare Park. Stefan cel Mare kennen we als Stefan de Grote. Nou ja, kennen… Niet persoonlijk. Hier is hij in elk geval beroemd en zeer geliefd. Hij leefde tussen 1457 en 1504 en was wiowode van Moldavië. Wiowat? Ja, ik had er ook nog nooit van gehoord. Het is een adellijke titel.

Stefan is zo geliefd, omdat hij buitenlandse overheersing wist te voorkomen. Hij bevocht zeer succesvol de Ottomanen – daar heb je ze weer. Als hij niet ten strijde trok, stichtte hij kerken en kloosters in het land. In Moldavië, maar ook in Roemenië, vind je vele straten, pleinen en parken die naar hem genoemd zijn. Zoals dit park. Voor de ingang staat een groot beeld van de beste man.

Het park zelf is erg aangenaam. Halverwege staat een mooie fontein. Ook hebben ze bankjes, waar we lekker van de omgeving en het heerlijke weer genieten.

Rond half twee hebben we best zin in een kop koffie en iets te eten. We wandelen naar het restaurant “Penthouse”, aan de zijkant van het park. Hmm, ze hebben een goede ontbijtkaart en genoeg keus voor het avondeten, maar voor de lunch is het een beetje behelpen. Dus gaan we voor de toetjes: Andy neemt cheesecake, ik kersenpannenkoekjes. Ook lekker. We betalen €10,75, wat gelukkig weer met creditcard kan. Want we hebben nog steeds geen geld gehaald. En wat eigenlijk best duur is, bedenk ik me achteraf. Voor Moldavische begrippen tenminste.

Ons volgende doel is alweer een park. Dit is er eentje met  een groot meer. Het is even een wandeling, maar dan heb je ook wat. Onderweg komen we langs de Watertoren, een van de bezienswaardigheden hier. Als je erin klimt, heb je een mooi uitzicht. Zeggen ze. Wij proberen het niet uit.

Het park waarnaar we onderweg zijn, heet het Valea Morilor Park. Het begint bij een mooi gebouw, waarin een cultureel centrum is gevestigd.

Om in het park en bij het meer te komen, loop je over een geweldig lange trap naar beneden. Andy gelooft het wel, die gaat er niet aan beginnen. Want je moet tenslotte ook weer omhoog. En het is warm. Dus ga ik even snel, terwijl Andy lekker op een bankje in de schaduw mensen kijkt. Het meer is erg groot en het is een populaire plek voor de bewoners. Er is zelfs een strandje. Wat helemaal niet gek klinkt, want het is nu in april al heerlijk weer.

Ik heb gelezen dat hier ergens een mooi paviljoentje moet zijn. Die is aan de andere kant van het meer. En heeft… een geweldig lange trap omhoog. Het heeft 218 treden. Hmm. Ik ga toch maar naar boven, want het is er wel erg mooi. Het stikt er ook van de bruidsparen. Ik tel er een stuk of vijf, zes. Populaire plek, blijkbaar. Komt omdat ze het paviljoen prachtig gerestaureerd hebben. Het was namelijk helemaal vervallen. Begin 2015 is men het gaan restaureren, voor de niet misselijke som van 12 miljoen leu. Dat is 6 ton in euro. Maar dan heb je ook wat: nu is het erg indrukwekkend.

Eenmaal boven ga ik snel weer naar beneden en terug naar de andere kant van het meer. Daar wacht me nog een trap omhoog. Met een knalrood hoofd en mijn tong op de knieën kom ik bij Andy aan. Ik plof op de bank naast hem en neem eerst eens wat te drinken. Dorst! Als ik eindelijk ben uitgepuft, kunnen we verder. Naar het vreetstalletje aan de overkant, voor een lekker verkoelend ijsje. We kopen er twee en krijgen er twee gratis. Huh? Ja, omdat ik een Magnum heb gekocht. Uhm, okay…

Twee ijsjes verder slaan we af naar de Strada Pushkin. Die gaat een heel eind richting ons hotel. Het is namelijk bijna vijf uur, het wordt wel eens tijd om terug te gaan. We lopen verder via de Stefan cel Mare Boulevard, want daar staan nog een paar mooie gebouwen. Het Stadhuis, bijvoorbeeld.

We slaan af naar de Strada Vasile Alecsandri en wandelen die door tot aan onze straat. Als we daar bijna zijn, worden we aangesproken met de vraag of we uit Holland komen. Een man heeft ons horen praten. Als zeeman is hij vaak in Rotterdam geweest, dus hij herkende onze taal.

Hij begint een heel verhaal over politiek. Hoe goed Putin is en hoe slecht Trump. En dat de Russische oorlog in de Oekraïne gelogen is. Eh, okay… We vinden het niet erg als we bij onze straat zijn. We hebben al niet zoveel met politiek en helemaal geen zin erover te discussiëren.

Terug in ons hotel gaan we eerst eens lekker douchen en bijkomen van de flinke wandeling die we vandaag hebben gemaakt.

Voor het avondeten deed Google een suggestie voor een hotel op loopafstand. Dat lijkt ons wel wat, de kaart ziet er goed uit. Maar als we er binnen stappen en vragen om een tafeltje voor twee, zeggen ze dat ze geen plaats hebben. Gek, bijna alle tafeltjes zijn nog leeg… Dan niet hoor!

We lopen terug naar ons hotel en vragen om een suggestie voor het eten + een taxi die ons er brengt. Beide wordt geregeld. Een zeer chagrijnige taxichauffeur zet ons af bij La Platina. Omdat het zo’n chagrijn is en hij slecht reed, krijgt hij geen fooi. We betalen de 50 leu die we hem schuldig zijn.

We gaan lekker buiten op het terras zitten. De kaart is in het Roemeens, maar gelukkig staan er ook duidelijke foto’s in. Ik kies iets met kip in deeg en Andy iets met kippenworst. Aardappeltjes en een salade erbij en dan moet het lukken.

Het duurt weer even voor het eten komt. Dat is dan alleen Andy’s worst, verder nog niets. Na een tijdje worden mijn kipdeeg en salade gebracht. Nog geen aardappeltjes voor Andy. Die komen heel logisch als we de rest al op hebben. Jammer wel.

We twijfelen of we nog een toetje nemen. Dat gaat er eigenlijk nog wel in, maar we lopen het risico weer lang te moeten wachten. Ach, laten we het proberen. Maar dan wel binnen, want het is inmiddels aardig afgekoeld. Dus lopen we achter onze ober aan naar binnen.

Onderweg komen we de Engelse dame tegen die vlakbij ons aan een tafeltje zat. Zij en haar man waren eerder naar binnen gegaan, ook voor een toetje. Ze moppert dat ze wil betalen, want er is nog steeds niemand geweest om hun toetjesbestelling op te nemen. En ze waren al ruim voor onze aardappeltjes naar binnen gegaan.

Wij kiezen eieren voor ons geld en in plaats van een toetje vragen we de rekening. Het is 294 leu, 15 euro. We geven nog 50 leu fooi. Dan lopen we terug naar ons hotel. Lopen? Ja, het blijkt slechts een kilometertje te zijn. Dat redden we nog wel. We zijn er inderdaad zo. Na een kop koffie op de kamer en nog wat bijkomen gaan we lekker slapen.

---

Vandaag gaan we naar Transnistrïe. Gezondheid. Dat is een niet-bestaand land in Moldavië. Tenminste, het vindt zelf wel dat het een land is. Zo jammer dat de rest van de wereld dat niet vindt. Het heeft zich in 1990 onafhankelijk verklaard. Ze hebben een eigen president, munteenheid, credit cards en postzegel. Waar je verder niets aan hebt, want het is geen land, dus hebben die zaken geen enkele waarde buiten de grenzen van Transnistrië.

Van oudsher kwam hier de elektriciteit voor heel Moldavië vandaan. Tijdens een ruzie in 2004 sloot Transnistrië de stroomtoevoer af, om zo de economie van Moldavië plat te leggen. Dus sloot Moldavië een contract met Roemenië: probleem opgelost.

Over economie gesproken: dat is er aardig monopolistisch, zoals het een goed communistisch niet-land betaamd. Sheriff is de monopolist en heeft er benzinepompen, supermarkten (met Sheriff boter, -kaas & -eieren), sportstadions en het is de enige telefoonaanbieder.

De grootste werkgever in de regio is een staalfabriek. Die is niet van Sheriff. Verder zijn een wapenfabriek en congnac-maker Kvint belangrijk voor de economie. Oh en je schijnt er makkelijk de was te kunnen doen. Wit-was… Nou, en daar gaan wij gezellig vandaag naartoe!

Het is gebruikelijk om met het openbaar vervoer te gaan. Dan ben je in ca. twee uur in de hoofdstad Tiraspol. We hebben dat openbaar vervoer gezien: dat zijn minibussen. Meestal helemaal vol mensen en zonder airco. Het is nu al 26 graden. Wij zijn geen 18 meer, we gaan voor de luxere variant. We hebben een tour geboekt, waarbij we voor de deur van ons hotel worden opgehaald. Kost iets meer, maar dan hebben we hopelijk ook wat. We worden om tien uur opgehaald en zitten om negen uur aan het ontbijt.

Om tien uur stopt een keurige Hyundai Sonata voor de deur. Onze gids Oleg stapt uit om ons te begroeten. Het is een uurtje rijden naar de niet bestaande grens met Transnistrië. Onderweg vertelt Oleg ons van alles over hoe dit allemaal zo is ontstaan. Hij blijkt een uitstekende gids te zijn die uitstekend Engels spreekt.

Bij de niet-grens van Transnistrië moet de camera opgeborgen worden. Ze hebben het er niet op journalisten en als ze denken dat ik er een ben, kan dat een hoop gedoe geven. Ook voor Oleg, als onze gids en chauffeur. Aangezien dit zijn werk is, willen we natuurlijk geen risico lopen.

Bij de niet-douane aan de niet-grens moeten we onze paspoorten laten zien. Dat kan in een kantoortje, we lopen achter Oleg aan naar binnen. Die regelt dat we een niet-visum krijgen en geen stempel in ons paspoort. Want daar mogen ze als niet-land niets mee doen natuurlijk, met ons paspoort. We rijden verder en zullen onderweg nog meer militairen en politie zien. Sommige zijn Transnistrisch, sommige Russisch.

Onze eerste stop is in Bender. Dat is de enige Transnistrische plaats die aan deze kant van de rivier de Dnjestr ligt. We stoppen tegenover de Sheriff benzinepomp. Hier is een groots monument, met daarachter een kerkhof en een orthodox kerkje. Voor de deur staat een groot beeld van General Potemkin. Die hield het met Catherina de Grote, de Tsarina die een grote invloed heeft gehad op de ontwikkeling van het Russische rijk.

Het kerkhof is al oud. Er liggen dan ook brave Moldavische burgers begraven. Dat past natuurlijk niet in het communistische beeld en de wens om een oorlogsbegraafplaats te zijn. Daarom hebben ze er grafstenen van oorlogshelden geplaatst. De helden zelf liggen elders begraven. Geen idee waar, in elk geval niet hier.

We gaan verder naar de rivier de Dnjestr. Daar staat een mooi fort, dat nog door de Ottomanen is gebouwd. Daar heb je ze weer. De Ottomanen hebben hier, net als Catharina, een grote rol gespeeld in de geschiedenis. Oorspronkelijk uit Turkije probeerden ze Europa te veroveren. Het Russische Rijk had echter ook expansiedrift en dat leidde hier en daar tot oorlog.

Het fort hier in Bender werd daarom aangevallen door de Russen. Oleg moet een beetje lachen, want voor ons loopt een Transnistrische gids met een groepje en die vertelt soms een iets andere versie van de geschiedenis dan hij ons vertelt. De Transnistrische vertelt een versie die meer pro Rusland en anti Moldavië is. Wij geloven natuurlijk onze Oleg.

Het fort ligt tegen een Russische legerbasis aan. Als je op het fort klimt, zoals Oleg en ik doen, kun je daar mooi naar binnen gluren. Voor het fort staat een beeld van de Baron von Münchhausen en zijn kanonskogel. De Baron vocht in het Russische leger tegen de Ottomanen. Dat zou hij onder andere hier in Bender hebben gedaan. Waarschijnlijk vloog hij op zijn kanonskogel over de muren van het fort en versloeg zo de Turken. Of niet, dat kan ook.

Na het fort in Bender rijden we naar de hoofdstad van Transnistrië, Tiraspol. Om daar te komen, moeten we over een brug. Dat bestaat uit twee bogen. De ene is in de kleuren van de Trasnistrische vlag geschilderd, de andere in die van de Russische.

Voordat we de rivier over kunnen, komen we langs een Russische controlepost. Daar kunnen we gewoon doorrijden, maar het maakt toch wel indruk, dit straatbeeld. Voordat we in Tiraspol aankomen, stoppen we bij een Russisch monument. Daar staan een tank, een toren met een klok erin en een stadbeeld van ik weet niet meer wie.

Dan rijden we door naar de stad. Daar parkeren we aan de Strada 25 Octombrie, tegenover het Huis van de Sovjets, oftewel het Stadhuis. Dat is een schitterend gebouw, stralend wit en met tien mooie zuilen voor de deur. Dat aantal is alleen weggelegd voor gebouwen van het hoogste bestuur. De rest moet het met minder doen. Op het pleintje ervoor staat een groot borstbeeld van een boos kijkende Lenin. Als grondlegger van communistisch Rusland is dat hier in Transnistrië nog steeds de volksheld.

Aan beide zijkanten van het stadhuis staan grote billboards met foto’s van Sovjet helden. Aan de ene kant met zwart-wit foto’s van mensen in hogere of bijzondere functies, zoals een generaal en kosmonaut Joeri Gagarin, de eerste mens in de ruimte. Aan de andere kant met kleurenfoto’s van “gewone mensen”. Om te laten zien dat je, als je goed je best doet, je ook in het zonnetje gezet kunt worden…

We wandelen lekker door de straat, tot aan het mooie theater aan het einde. Onderweg komen we langs de universiteit. Dat bestaat uit meerdere mooie geel/witte gebouwen. We wandelen langs een klein park, waar een standbeeld van een andere volksheld pronkt. Die raakte later aan de drank, dus is hij onder verdachte omstandigheden gestorven. De Russen hielden er namelijk niet van als helden in verval raakten. Goed, we gaan terug naar de auto. Het is ondertussen bijna twee uur en we lusten wel wat te eten.

Oleg brengt ons naar restaurant Kumanek. Het is er een beetje druk, maar gelukkig is er nog een tafeltje voor ons vrij op het terras. We krijgen een klein glaasje sterke drank en een hapje als appetizer. Oleg noemt de specialiteiten: chicken Kiev en dumplings. Klinkt allebei lekker. Andy bestelt de kip en ik de dumplings. Ze zijn met aardappel gevuld, er ligt kip bovenop en een sausje maakt het af. Heerlijk. Ook Andy’s kip smaakt uitstekend. Prima lunch. Ondanks wat we overal op internet lazen, kunnen we hier gewoon met de Moldavische leu betalen. Gelukkig maar, want geld pinnen gaat hier niet, tenzij je een Transnistrische bankpas hebt.

Na deze lekkere maaltijd gaan we verder, naar de andere kant van de 25 Oktober Straat. Oleg parkeert en vertelt ons eerst over het immens grote Parlementsgebouw. Voor de deur staat weer een groot beeld van Lenin. Deze keer in vol ornaat en in kleur en niet zo streng en somber als het borstbeeld voor het Stadhuis.

Aan de overkant, een klein stukje verderop, is het Suvorov Square. Hier vind je het Tankmonument. Of eigenlijk een monument voor slachtoffers uit drie oorlogen: de Burgeroorlog, WW II en de Burgeroorlog van 1992. Aan de ene kant van het monument is een muur met beelden die die drie oorlogen vertegenwoordigen. Dan volgt een plein met grote stenen, waarop namen van slachtoffers.

Het eindigt bij de eeuwige vlam. Dan kijk je naar een grote tank, als herinnering aan de Sovjet overwinning in WW II. Verderop op het plein staat nog een schattig kerkje. We wandelen rustig verder naar de rivier. We kijken een tijdje vanaf de smalle brug over de Dnjestr en de stad.

Dan lopen we langs het De Wollant Park naar de overkant. Hier staat een beeld van Alexander Suvorov, waar het plein naar is vernoemd. Zijn portret prijkt op Transnistrisch briefgeld. Waarom ze zo trots op hem zijn? Deze Russische generaal heeft geen enkele veldslag verloren. Dat maakt hem voor de Russen de grootste generaal aller tijden. Oh ja, en hij stichtte deze stad, Tiraspol. Zijn ze hem ook dankbaar voor.

Had ik al gezegd dat het heerlijk weer is? Ook hier in deze vreemde niet-hoofdstad genieten mensen van de heerlijke lente. Nog even en dan is het in Moldavië niet meer te harden. In de zomer wordt het tot 40 graden maar liefst. In de winter is het stervenskoud, met -25 graden. Dus ook Oleg geniet van deze prachtige dag.

We hebben het met Oleg over het leven hier en hoe Moldavië niet meteen als erg arm op ons overkomt. Roemenië ziet er volgens ons armoediger uit. Hier zijn de mensen redelijk modern gekleed, op wat oudjes na. En we hebben al aardig wat dure auto’s rond zien rijden.

Oleg legt uit dat auto’s hier geen statussymbool zijn. Want ze worden niet nieuw gekocht, uitzonderingen daar gelaten. De meeste auto’s komen uit vooral Duitsland en worden daar met schade gekocht. Lakschade of plaatwerkschade. Ze worden ingevoerd in Moldavië en hier opgeknapt. Want dat kost hier geen knoop. Voor zes eurotientjes zit er een nieuwe deur in en is de auto overgespoten. Kom daar bij ons maar eens om.

Er moeten wel invoerkosten worden betaald, naar het gewicht van de auto. En gestolen auto’s komen er niet in. Elke invoer wordt gecheckt met het international register van gestolen auto’s. Als een auto gestolen blijkt, kun je er geen kenteken voor krijgen.

In Moldavië… In Transnistrië kijkt men niet zo nauw en zijn de invoerkosten lager. Met de Transnistrische kentekenplaat mag je ook in Moldavië rondrijden. Dus als je niet van plan bent verder de wereld in te trekken, kan dat een alternatief zijn.

Verder is het zo dat de inkomens laag liggen en de kosten relatief hoog. Als jonge tweeverdieners red je het best en kun je waarschijnlijk nog een beetje sparen. Maar als je hier gepensioneerd raakt of ziek, dan heb je het heel hard te halen. Je moet het dan met een uitkering van 100 euro per maand doen. In de wintermaanden – als het -25 wordt – ben je dat al kwijt aan stookkosten.

Je redt het dan alleen als je kinderen in West Europa hebt, die hopelijk regelmatig geld naar huis sturen. Daar is meteen het andere probleem: de meeste (jong-) volwassenen vertrekken voor een beter leven elders. Dan hou je grofweg de kinderen en de ouderen over. Dat zijn niet de categorieën die een land economisch sterk kunnen maken.

Zo zie je maar, het oogt misschien okay, maar ze hebben het hier echt niet allemaal makkelijk. Oh by the way, we leren ook dat de twee belangrijkste exportproducten wijn en walnoten zijn. Je ziet dan ook vooral wijngaarden en walnootbomen onderweg.

Ondertussen zijn we weer bij de auto aangekomen. Het wordt tijd om terug te gaan naar Chisinau. We rijden weer naar de niet-grens bij Bender. Daar willen ze onze paspoorten met de niet-visa zien. Die we gelukkig mogen houden, hebben we tenminste bewijs. Voor we het echte Moldavië weer inrijden, wil men nog even in de kofferbak kijken. Ik denk dat je geen Transniestertjes mee mag smokkelen of zo.

Het is ook weer een uur terug rijden en tegen zes uur zet Oleg ons bij ons hotel af. We betalen de €135,- die hem schuldig zijn voor deze tour en geven hem een flinke fooi. Het was een fantastische dag. We hebben enorm genoten, veel geleerd en vooral ook veel gelachen met Oleg. Een aanrader!

Wat wil een mens nog meer? Eten! We besluiten om bij hetzelfde restaurant als gisteren te gaan eten. Het zal vandaag vast beter gaan dan gisteren, toen het met de toetjes mis ging, toch? Het eten was er in elk geval heerlijk en de prijs erg prettig. Dus laten we weer een taxi komen om ons er te brengen. Zo gek, nu is exact hetzelfde ritje als gisteren de helft goedkoper… Wat zijn taxichauffeurs toch ratten!

We gaan weer lekker buiten zitten en bestellen ongeveer hetzelfde als gisteren. Ik neem alleen een andere salade en Andy een ander hoofdgerecht. De salade en Andy’s hoofdgerecht komen al snel. Na een tijdje zijn daar ook de aardappeltjes. Nu mijn hoofdgerecht nog. We vragen maar eens waar het blijft. Nog twee minuten. Tien minuten later, als al het andere op is, komt dat van mij eindelijk.

We mopperen dat we dit belachelijk vinden. De ober sputtert dat de bestelling 25 minuten geleden gedaan is. Toch bijzonder, dat de rest, dat tegelijk was besteld, een half uur eerder klaar was. We nemen wederom geen toetje, want we hebben geen zin weer een eeuwigheid te wachten. We willen afrekenen. En een fooi gaan we ook niet geven, potverdorie.

We wandelen terug naar ons hotel. Daar gaan we toch maar eens vragen hoe dat zit, dat we niet al onze gerechten tegelijk krijgen. Het restaurant staat immers goed bekend en ook Oleg raadde het aan. Tja zegt het meisje, dit is Moldavië, zo gaan de dingen hier. We moeten het er maar mee doen. We nemen op onze kamer een kopje koffie en gaan dan lekker slapen.

---

Vandaag is alweer onze laatste dag. We vliegen pas om vier uur, we hebben alle tijd van de wereld. We beginnen natuurlijk met een ontbijt. Dan verder inpakken en klaarmaken voor ons vertrek. Naar het centrum. Ja, we kunnen nog bijna een hele dag van de stad genieten, we zouden wel gek zijn als we dat niet doen.

We kunnen onze koffer hier in het hotel laten staan, terwijl wij met een taxi naar het treinstation gaan. Daar zijn we al een paar keer langs gekomen en hebben gezien dat dat een prachtig gebouw is. Met nog meer leuke dingetjes in de buurt.

We worden er voor 30 leu afgeleverd. We gaan eerst het perrongedeelte bewonderen. De trein naar Moskou vertrekt net. Terwijl Andy dat filmt, maak ik wat foto’s van het mooie pand. Tot ik word aangesproken door een meneer in militair uniform. Oh, blijkbaar mag ik hier geen foto’s maken. Sorry hoor. Ik wacht wel even tot ze niet meer kijken…

We gaan naar de voorkant van het station. Daar is een mooi parkje, met bankjes en schaduw. Het is ook vandaag warm, nu alweer 26 graden. Andy gelooft het daarom wel, hij gaat lekker mensen kijken vanaf een plekje in de schaduw.

Ik huppel nog even wat rond over de Juri Gagarin Boulevard. Daar staat aan de ene kant het gigantische en oerlelijke Cosmos Hotel. Volgens Oleg een typisch hotel in communistische bouwstijl, met slechte service en oncomfortabele kamers.

Aan de andere kant van de straat, net voorbij de rotonde, is een aardig kerkje. Er tussenin staat een leegstaand gebouw met een niet meer werkende fontein ervoor. Weer terug bij Andy kijken we nog even naar het monument “Train of Pain”. Dat herdenkt de oorlogsslachtoffers uit de Sovjet-tijd.

Zo is het ondertussen een uur geworden. Tijd om terug naar ons hotel te gaan en onze koffer op te halen. Voor het station staat een taxi. We vragen wat het kost om ons te rijden. Na lang wikken en wegen zegt de chauffeur dat het 70 leu kost. Ja daag, wat denk je zelf? Heen was het minder dan de helft. Niet dat we geen €3,50 kunnen missen. Nee, we houden er niet van opgelicht te worden. Bovendien hebben we geen 70 leu meer en we willen niet in euro’s betalen.

Aan de andere kant van het park had ik eerder ook een taxi zien staan, dus zoeken we die op. We laten 30 leu zien en vragen of dat genoeg is. Ja hoor, dat moet wel lukken. De chauffeur weet niet helemaal de weg, dus vraagt hij het even. Terwijl wij driftig naar links wijzen: daar is onze straat! De dame aan wie hij de weg vraagt beaamt dat gelukkig. We worden netjes afgeleverd en de chauffeur verontschuldigt zich dat hij niet helemaal de weg wist. Geen punt, we zijn er gekomen. We geven hem alle leutjes die we nog hebben en dat zijn er 45.

Ziezo. We zoeken onze koffer op en laten ondertussen een andere taxi komen om ons naar het vliegveld te brengen. Huh? Hadden we dan niet beter kunnen blijven zitten? Nou, we willen liever niet in diezelfde oude Dacia zonder airco helemaal naar het vliegveld. Bovendien sprak die beste man geen woord Engels, leg dan maar eens uit wat je wilt. Nee, er komt een keurige Skoda Octavia aan, die ons voor een tientje in euro’s op het vliegveld aflevert.

We checken in bij Austrian – de koffer, want we zijn zelf al online ingecheckt. Dan kunnen we door de douane. Daar krijgen we er een vertrekstempel bij in onze paspoorten. Nu nog door de beveiliging en dan de terminal in. Die zijn ze flink aan het verbouwen. Waarschijnlijk om het nog meer op welke andere terminal dan ook te laten lijken. Ze hebben er een restaurant en dat komt mooi uit, want we lusten wel wat. We nemen een lekker broodje. Dat is hier tenminste nog betaalbaar.

Even wachten in de vertrekhal bij onze gate. Er zijn slechts negen gates, allemaal in deze vertrekhal. We worden weer met bussen naar het vliegtuig gebracht. We zitten deze keer bijna vooraan, op rij vier. We krijgen weer drinken en een snackje en na 1,5 uur zijn we in Wenen. We hebben een klein uurtje om over te stappen op onze vlucht naar Brussel. Maak daar 1,5 uur van, want we hebben vertraging. Ach, we hebben geen haast.

Om acht uur landen we in Brussel. Met onze koffer gaan we naar buiten, wachten op de shuttle van Ibis & consorten. Die komt even na half negen. Bij Ibis halen we een uitrijkaart – dat zat bij het arrangement in. Dan kunnen we naar huis, nagenieten van deze bijzondere trip!

---

Epiloog

We hadden geen hele hoge verwachtingen van Moldavië. Volgens internet heeft het geen tot weinig toeristische bezienswaardigheden. Het is dan ook het minst door toeristen bezochte land in Europa. En het is het armste. Dat er wordt gewaarschuwd voor de veiligheid helpt ook niet erg. Geen hoge verwachtingen dus. Dan kan het alleen maar meevallen. Waarom we dan zijn gegaan? Eén reden schreef ik al in de inleiding: omdat we er in 2016 niet naartoe mochten met onze huurauto. We zeiden tegen elkaar “Nou, dan vlíegen we er toch een keer naartoe?!”.

Dat was nu. Een andere reden om te gaan, was omdat we als doel hebben om alle landen van Europa (of van de wereld, we houden graag opties open) te bezoeken. Dat zijn er 50. Met Moldavië erbij zijn we nu in 38 Europese landen geweest. Verder waren we erg benieuwd naar Transnistrië, het niet bestaande land in Moldavië. Zou het er echt nog zo communistisch aan toe gaan daar? Tot slot zijn we gewoon erg benieuwd naar hoe het is in andere landen. Of het er mooi is, de mensen aardig, de steden leuk.

Nou, het heeft onze verwachtingen overtroffen, want we hebben een heerlijk weekend gehad! Dat het fantastisch weer was (en in Nederland niet) hielp natuurlijk een eind. Wij vinden Chisinau een prettige stad. Natuurlijk, het is geen Parijs of New York. Maar het heeft echt wel charme. Het is er in elk geval lekker rustig. De vele parken zijn heerlijk om in te relaxen. Er is een grappige mix van sovjet-architectuur met historische gebouwen en moderne panden.

De mensen zijn er vriendelijk en de meesten spreken goed Engels. Het eten is zeer goed, dankzij allerlei internationale invloeden. En het is er voor onze begrippen erg goedkoop. Als je van wijn houdt, zit je in Moldavië helemaal gebakken. Het is een van de oudste wijnlanden ter wereld. Ze leerden wijn maken van de oude Grieken. Het heeft vele wijngaarden en wijnkelders. Een tour langs de winery’s en de kelders is dan ook een geliefde toeristische bezigheid.

Transnistrïe was wel en niet zoals we hadden verwacht. De niet-grens rituelen waren bijzonder, maar dankzij gids Oleg totaal geen gedoe. Ook de verhalen dat je er zomaar een uurtje mee kwijt bent, zijn overdreven. Dat je er alleen maar met waardeloos Transnistrisch geld kan betalen, is ook niet waar. Ze accepteren gewoon de Moldavische leu en waarschijnlijk ook wel euro’s. De lokale bevolking is juist blij met buitenlands geld, want dat hebben ze nodig om buiten het “land” mee te betalen. Bijvoorbeeld in het ziekenhuis in Chisinau.

Dat het nog erg hangt aan het communisme en pro-Rusland is, merk je zeker. Vooral aan de taal, gebouwen en bepaalde uitingen zoals de billboards met foto’s van brave burgers. Maar verder is het er ook gewoon interessant, met de historische gebouwen, monumenten, mooie rivier en prachtig fort. Ook hier genieten de mensen gewoon van het heerlijke weer en het weekend.

Zou ik Moldavië aanraden om te bezoeken? Zeer zeker! Misschien niet voor bovenaan je bucket list, maar ergens in het midden. Voor een weekendje weg. Wij zijn geen wijndrinkers en voor ons waren deze twee (volle) dagen perfect: een dag citytrip in Chisinau, een dag excursie naar Transnistrië. Ben je wel van de wijn, plak er dan nog een dag wijnexcursies aan vast. Dat wordt gegarandeerd een leuk weekend!

Facts & Figures 2018
Continent	Europa
Hoofdstad	Chisinau
Grootte tov Nederland	0,8 x kleiner (33.846 km2)
Aantal inwoners	3,4 miljoen / 102,6 per km2
Beste reistijd	Voorjaar en najaar
Visum nodig?	Niet voor Nederlanders
Tijdsverschil met Nederland	1 uur later
Munteenheid	Moldavische leu (MDL): 1 leu = €0,05
Taal	Roemeens